Từ phòng mổ tuyến cuối đến bục vinh danh quốc tế: Dấu ấn bác sĩ Việt

3 giờ trướcBài gốc

Hơn 1 giờ chiều, bác sĩ Nguyễn Đắc Thao mới bước ra khỏi phòng phẫu thuật. Không kịp ăn trưa, anh mời phóng viên ly cà phê pha vội để bắt đầu cuộc trò chuyện. Tại Trung tâm Phẫu thuật Đại trực tràng - Tầng sinh môn, Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội), nhịp độ làm việc không có khái niệm ngày đêm.

Nhân ngày Thầy thuốc Việt Nam 27-2, câu chuyện tại cơ sở ngoại khoa tuyến cuối được mở ra, từ cơ hội phát triển chuyên môn, áp lực bủa vây, những khó khăn về vật tư y tế, đến khát vọng làm chủ công nghệ và đưa kỹ thuật ngoại khoa Việt Nam vươn tầm quốc tế.

Bệ phóng tuyến cuối và đam mê nghiên cứu của bác sĩ 8X

Bác sĩ Nguyễn Đắc Thao (sinh năm 1988) hiện là bác sĩ chuyên khoa cấp II và đang làm nghiên cứu sinh. Từ khi tốt nghiệp nội trú năm 2015, anh đã có hơn 10 năm gắn bó với Bệnh viện Việt Đức. "Môi trường y tế tuyến cuối tại đây mang lại cơ hội phát triển chuyên môn hiếm nơi nào có được", bác sĩ Thao chia sẻ về động lực gắn bó lâu dài.

Tại Việt Đức, các bác sĩ trẻ được tạo điều kiện tối đa để học tập, được các chuyên gia đầu ngành "cầm tay chỉ việc". Đặc biệt, sức mạnh của hệ thống hội chẩn liên chuyên khoa giúp phẫu thuật viên tự tin xử lý những ca bệnh phức tạp nhất.

"Cần hỗ trợ là 5 phút có mặt, ví dụ khối u xâm lấn mạch máu là có bác sĩ mạch máu sang ngay. Điều này giúp chúng tôi làm được tối đa cho người bệnh", bác sĩ Thao nói.

Bác sĩ Thao luôn dành thời gian ân cần thăm hỏi, động viên tinh thần để người bệnh yên tâm điều trị. Ảnh: TT

Bên cạnh công tác lâm sàng với cường độ 7-10 ca mổ/tuần, bác sĩ 8X còn dành niềm đam mê lớn cho nghiên cứu khoa học. Sau giờ làm việc kéo dài đến nửa đêm, anh trở về nhà và tiếp tục viết lách, nghiên cứu. Tính đến nay, anh đã làm chủ nhiệm 3 đề tài nghiên cứu cấp cơ sở , là thành viên chính của 1 đề tài cấp Bộ, cùng hàng chục bài báo, báo cáo khoa học được công bố trong và ngoài nước.

"Nhưng bài học lớn nhất mà các bác sĩ trẻ học được từ môi trường này chính là y đức. Môi trường làm việc tại Bệnh viện Việt Đức rất tốt, giúp những bác sĩ trẻ như tôi luôn giữ được triết lý làm nghề trong sáng. Ở đây, tôi được là chính mình, được cống hiến đúng với lý tưởng và nhiệt huyết của những ngày đầu tiên khoác chiếc áo blouse trắng", bác sĩ Thao tự hào.

Tinh thần cầu thị trên bục báo cáo quốc tế

Năm 2025 vừa qua đánh dấu bước tiến lớn khi bác sĩ Nguyễn Đắc Thao mang các nghiên cứu của Bệnh viện Việt Đức báo cáo tại đấu trường quốc tế và xuất sắc giành giải thưởng Best Paper tại Đại hội Thế giới về Đại trực tràng lần thứ 10 WORLDCON (Ấn Độ) cho kỹ thuật LIFT (thắt đường rò gian cơ thắt), và giải Nhất tại Hội nghị Laser trong điều trị các bệnh lý hậu hậu môn - trực tràng quốc tế Proctocom (Ba Lan).

Bác sĩ Nguyễn Đắc Thao báo cáo tại Đại hội Thế giới về Đại trực tràng lần thứ 10 WORLDCON 2025 tại Ấn Độ. Ảnh: BVCC

Bí quyết thuyết phục giới chuyên môn quốc tế của bác sĩ 8X đến từ tinh thần khoa học cầu thị và sự trung thực. Thay vì chỉ trình bày những con số thành công, báo cáo của anh mang đến góc nhìn đa chiều, nhìn nhận cả những điểm tốt và những ca lâm sàng chưa hoàn hảo.

"Khi trình bày trước các chuyên gia quốc tế, tôi chọn cách đi sâu phân tích các ca biến chứng," bác sĩ Thao chia sẻ. Theo anh, trong y khoa, khi đưa một kỹ thuật vào thực hành thực tế, việc đối mặt với biến chứng là điều tất yếu.

Có làm thực tế thì mới có biến chứng. Điều quan trọng là phải trung thực đánh giá, phân tích cặn kẽ từng trường hợp, tìm hiểu lý do vì sao xảy ra, cách xử lý thế nào và bài học rút ra là gì. Tôi nghĩ hội đồng quốc tế đánh giá cao tinh thần cầu thị đó, bởi từ những vấp váp thực tiễn, chúng ta mới đúc kết được biện pháp dự phòng hiệu quả nhất.

Thành quả này có dấu ấn không nhỏ từ tư duy quản lý của TS.BS Đỗ Tất Thành, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Đại trực tràng - Tầng sinh môn. Với vai trò người đứng đầu, ông chú trọng bồi dưỡng thế hệ kế cận bằng cách giao việc theo thế mạnh từng người. Đặc biệt, ông gắn quyền lợi đi nước ngoài với trách nhiệm học thuật.

"Đi hội nghị nước ngoài là quyền lợi, nên tôi yêu cầu bác sĩ Thao phải báo cáo được kết quả áp dụng tại Việt Nam ra thế giới. Vượt qua những nước phát triển, điều đó chứng tỏ chuyên môn của mình không hề thua kém. Bên cạnh đó, tôi yêu cầu phải có bài báo đăng trên tạp chí quốc tế để chứng minh chuyến đi mang lại hiệu quả thật sự", TS.BS Thành nhấn mạnh.

Đón đầu kỹ thuật laser và rào cản trang thiết bị

Trăn trở lớn nhất của các bác sĩ ngoại khoa tiêu hóa là giúp bệnh nhân vừa khỏi bệnh, vừa bảo tồn được chức năng sống và giảm đau đớn. Để làm được điều này, Trung tâm Phẫu thuật Đại trực tràng - Tầng sinh môn chuẩn bị đưa vào triển khai kỹ thuật "Phẫu thuật tái tạo mô trĩ bằng laser".

Đây là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam được Bộ Y tế chính thức phê duyệt đề tài và cho phép triển khai kỹ thuật tiên tiến này.

TS.BS Đỗ Tất Thành giải thích trước đây các phương pháp cắt bỏ truyền thống gây vết thương lớn, bệnh nhân vô cùng đau đớn và khó có thể quay trở lại nhịp sống bình thường trong vòng 2 tuần.

Với phương pháp mới, bác sĩ sẽ sử dụng tia laser đưa qua một đầu kim nhỏ chiếu vào mô trĩ. Nhiệt từ laser khiến búi trĩ co nhỏ lại và tái tạo vững bền cấu trúc mô xung quanh mà không cần cắt bỏ. Sự ưu việt của phương pháp này là thời gian hồi phục cực nhanh, chỉ sau vài tiếng là bệnh nhân có thể đi lại bình thường.

Đặc biệt, ông Thành nhấn mạnh, khi kỹ thuật này được triển khai trong thời gian tới, bệnh nhân tham gia nghiên cứu sẽ được hưởng lợi trực tiếp là miễn phí toàn bộ trang thiết bị dụng cụ trị giá hơn chục triệu đồng.

TS.BS Đỗ Tất Thành, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Đại trực tràng - Tầng sinh môn, đang theo dõi hồ sơ và chỉ đạo công tác chuyên môn tại phòng làm việc. Ảnh: TT

Tuy nhiên, việc đưa các kỹ thuật y khoa tiên tiến của thế giới về Việt Nam luôn đòi hỏi sự thích ứng linh hoạt với điều kiện thực tiễn. Bác sĩ Thành cho biết bài toán lớn nhất hiện nay là làm sao để đồng bộ hóa những công nghệ mới với cơ sở hạ tầng và nguồn lực y tế hiện tại.

"Có những phương pháp rất ưu việt đã được hội đồng khoa học thông qua, nhưng để thực sự đưa vào ứng dụng rộng rãi, bền vững và phù hợp với số đông người bệnh thì luôn cần một quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng về mọi mặt", ông Thành nhìn nhận.

Thông điệp ngày 27-2

Đối mặt với những ca phẫu thuật phức tạp nhất, áp lực bủa vây các bác sĩ tuyến cuối là điều vô cùng lớn. Theo bác sĩ Thao, sự khác biệt của phẫu thuật viên Việt Đức là tinh thần trách nhiệm luôn gắn với sinh mạng của người bệnh, khiến các bác sĩ không bao giờ dám tắt điện thoại, đặc biệt là sau mỗi lần mổ, nửa đêm có biến chứng là sẵn sàng vào viện ngay lập tức.

Để tự cân bằng lại sức khỏe thể chất lẫn tinh thần sau những giờ phút căng não trong phòng mổ, bác sĩ Thao chọn cách duy trì thói quen tập thể dục bằng việc chạy bộ khoảng 10 km mỗi ngày.

Dù cống hiến hết mình, cày ải từ phòng mổ ra đến các đề tài nghiên cứu, câu chuyện về chế độ đãi ngộ hiện hành vẫn là một nốt trầm khiến những người làm nghề trăn trở.

Đứng trước lằn ranh sinh tử của người bệnh, bác sĩ Thao bộc bạch, nếu coi công việc là "được" làm, được cống hiến thì mọi nỗ lực đều xứng đáng. Nhưng xét ở góc độ quy luật giá trị sức lao động, mức thù lao cho những ca phẫu thuật đặc biệt kéo dài hàng giờ đồng hồ hay những đêm thức trắng trực viện vẫn chưa thực sự phản ánh trọn vẹn mồ hôi, chất xám mà các y bác sĩ bỏ ra.

Bác sĩ Thao xem lại bệnh án, theo dõi sát sao tình hình sức khỏe và quá trình hồi phục của người bệnh. Ảnh: TT

TS.BS Đỗ Tất Thành cũng nhìn nhận sự thiệt thòi mang tính đặc thù của chuyên ngành ngoại tiêu hóa. Theo ông, sự chênh lệch nằm ở chỗ các bác sĩ tuyến cuối luôn phải đối mặt với những ca bệnh vô cùng phức tạp, thời gian đứng mổ kéo dài liên tục nhiều giờ, rủi ro tai biến cao, nhưng cơ chế đãi ngộ hiện tại lại chưa thực sự tương xứng với khối lượng công việc khổng lồ và áp lực tâm lý nặng nề mà họ phải gánh vác.

Dù vậy, khi được hỏi về kỳ vọng, mong mỏi lớn nhất của bác sĩ Thao vẫn là tiếp tục được làm nghề, được mổ những ca bệnh khó khăn, phức tạp để cứu người và nhận lại niềm vui giản dị từ những tin nhắn hỏi thăm của bệnh nhân.

Khép lại câu chuyện nhân ngày 27-2, TS.BS Đỗ Tất Thành gửi gắm thông điệp sâu sắc đến đội ngũ y bác sĩ: "Dưới góc độ người lãnh đạo, tôi luôn mong anh em có một cuộc sống tốt, hậu phương vững chắc thì mới yên tâm lăn ra tiền tuyến được. Nhưng để có cuộc sống tốt, anh em phải giữ được chuyên môn thực sự giỏi và thái độ phục vụ người bệnh phải thật tốt. Chỉ có như vậy mới tạo dựng được uy tín, giữ được niềm tin của người bệnh".

Định hướng của Trung tâm Phẫu thuật Đại trực tràng - Tầng sinh môn, Bệnh viện Việt Đức hiện nay không còn nằm ở việc xây dựng các kỹ thuật nền tảng, mà là tập trung chuyên sâu vào xử lý biến chứng.

Ngày trước, một bác sĩ có thể mổ đến 100 ca ruột thừa, nhưng hiện tại, tuyến dưới đã làm rất tốt những kỹ thuật cơ bản này, do đó Trung tâm cần tập trung vào mũi nhọn là xử lý những ca bệnh ở giai đoạn quá nặng và giải quyết biến chứng từ tuyến dưới chuyển lên.

Các bác sĩ tuyến cuối hiện nay buộc phải thực sự giỏi, thạo nghề để xử lý các ca bệnh "không còn biết phải làm thế nào nữa", những ca bệnh vượt quá khả năng của tuyến dưới.

TS.BS ĐỖ TẤT THÀNH

Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Đại trực tràng - Tầng sinh môn

Niềm hy vọng cuối cùng của người bệnh ngoại khoa

Thực tế áp lực điều trị và những nỗ lực làm chủ công nghệ mới của các y bác sĩ tại Trung tâm Phẫu thuật Đại trực tràng - Tầng sinh môn cũng chính là bức tranh thu nhỏ về sứ mệnh của Bệnh viện Việt Đức. Vị thế tuyến cuối của cơ sở này không chỉ được khẳng định qua những ca mổ khó, mà còn được lãnh đạo Chính phủ và ngành y tế đặc biệt nhấn mạnh.

Mới đây nhất, trong chuyến thăm và chúc Tết đội ngũ y bác sĩ vào ngày 16-2 (tức 29 Tết Bính Ngọ), Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Bệnh viện Việt Đức là tuyến cuối ngoại khoa, nơi người dân trông cậy khi cần cấp cứu trong các tình huống nguy nan, đồng thời là niềm hi vọng cuối cùng của người bệnh ngoại khoa.

Nhận định rõ vai trò trọng yếu này, Thủ tướng chỉ đạo Bộ Y tế và bệnh viện cần quy hoạch lại tổng thể bệnh viện, nâng tầm cơ sở vật chất xứng đáng với bệnh viện tuyến cuối ngoại khoa bởi đây là nơi giành giật sự sống của người bệnh; đồng thời tăng cường quản trị bệnh viện theo hướng thông minh, số hóa, sáng, xanh, sạch, đẹp.

Sự trăn trở về việc giảm tải áp lực cho đội ngũ phẫu thuật viên và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cũng được thể hiện rõ nét qua các chiến lược mở rộng cơ sở hạ tầng. Trước đó, tại lễ khánh thành công trình xây dựng Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan khẳng định đây là cơ sở chuyên khoa tuyến cuối hàng đầu. Việc mở rộng không chỉ đáp ứng sự mong mỏi của người dân mà còn là giải pháp căn cơ nhằm giảm tải cho các cơ sở y tế trung ương tại Hà Nội, mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao.

Ban Giám đốc bệnh viện cũng đặt ra quyết tâm chuyển mình mạnh mẽ. PGS.TS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Việt Đức, cho biết mục tiêu trọng tâm là vận hành trơn tru cơ sở 2 chậm nhất vào quý I-2026. Ông Hùng kỳ vọng bước đi này sẽ giải quyết tình trạng quá tải kéo dài nhiều năm, từ đó tạo không gian và nguồn lực để các phẫu thuật viên tập trung giải quyết những ca bệnh phức tạp nhất.

"Do đặc thù là bệnh viện tuyến cuối về ngoại khoa, nên bệnh nhân nặng ở các tuyến dưới sẽ chuyển lên. Bệnh viện luôn trong tâm thế sẵn sàng cao nhất để cấp cứu, phẫu thuật, giành giật sự sống cho người bệnh", người đứng đầu bệnh viện khẳng định.

Sự thấu hiểu từ Chính phủ, định hướng sát sao từ Bộ Y tế và quyết tâm của Ban Giám đốc chính là bệ phóng vững chắc. Dù đối mặt với vô vàn áp lực, những "đôi tay vàng" nơi phòng mổ vẫn tiếp tục cống hiến, giữ trọn vẹn y đức để giải quyết những ca bệnh khó nhất và đưa nền ngoại khoa Việt Nam tự tin hội nhập quốc tế.

THANH TÚ

Nguồn PLO : https://plo.vn/tu-phong-mo-tuyen-cuoi-den-buc-vinh-danh-quoc-te-dau-an-bac-si-viet-post896923.html