Từ sáng sớm, khu vực cửa biển Trần Đề đã rực rỡ cờ hoa. Các tàu cá được trang hoàng lộng lẫy, nối đuôi nhau vươn ra biển trong tiếng trống, tiếng chiêng và lời cầu nguyện cho một mùa đánh bắt thuận buồm xuôi gió. Đối với ngư dân miền biển, tục thờ cá Ông - vị thần hộ mệnh của biển cả từ lâu đã trở thành điểm tựa tinh thần thiêng liêng trong hành trình mưu sinh giữa trùng khơi.
Rộn ràng Lễ rước Ông tại xã Trần Đề, TP Cần Thơ.
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND xã Trần Đề Hồ Quang Đại cho biết Lễ hội Nghinh Ông không chỉ là dịp để ngư dân tưởng nhớ và tri ân “Nam Hải Đại Tướng quân”, mà còn gửi gắm ước vọng quốc thái dân an, trời yên biển lặng, ngư dân ra khơi bình an, ghe thuyền đầy ắp cá tôm trở về.
Nhiều tàu thuyền trang hoàng rực rỡ thực hiện lễ thỉnh Ông trên biển.
Theo người dân địa phương, lễ hội có từ năm 1955, khi bà con phát hiện xác một cá Ông lớn dạt vào Bãi Giá. Từ lòng tôn kính, ngư dân đã lập miếu thờ đơn sơ bằng tre lá để hương khói. Về sau, khi đời sống khá hơn, bà con xây dựng Lăng Ông Nam Hải tại ấp Cảng, xã Trần Đề và đưa hài cốt cá Ông về phụng thờ.
Đoàn tàu ra biển Trần Đề làm lễ thỉnh Ông vào sáng 7-5.
Qua nhiều lần trùng tu, đến nay Lăng Ông Nam Hải đã trở thành trung tâm tín ngưỡng lớn của cư dân vùng biển, lưu giữ hơn 10 bộ xương cá Ông lớn nhỏ. Hằng năm, từ ngày 21 đến 23 tháng 3 âm lịch, nơi đây lại diễn ra Lễ hội Nghinh Ông với nhiều nghi thức truyền thống như thỉnh Bà, cúng Chánh tế, cúng Tiền vãng, lễ Tôn vương… thu hút đông đảo người dân và du khách.
Không chỉ mang màu sắc tâm linh, lễ hội còn là ngày hội văn hóa cộng đồng sôi động. Xen giữa phần lễ trang nghiêm là các hoạt động đờn ca tài tử, hát bội, trò chơi dân gian, thi đấu thể thao và chương trình văn nghệ phục vụ người dân. Chính sự hòa quyện giữa tín ngưỡng dân gian và sinh hoạt văn hóa đã tạo nên nét độc đáo riêng cho lễ hội vùng biển Trần Đề.
Ban Trị sự Lăng Ông Nam Hải thỉnh Ông từ biển về đến đất liền.
Năm 2019, Lễ hội Nghinh Ông xã Trần Đề được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đặc biệt, ngày 15-10-2024, Lăng Ông Nam Hải tiếp tục được công nhận là Di tích lịch sử - cách mạng cấp tỉnh vì từng là nơi nuôi giấu cán bộ, hỗ trợ phong trào kháng chiến trong những năm chiến tranh.
Theo lãnh đạo địa phương, việc bảo tồn và phát huy Lễ hội Nghinh Ông không chỉ góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa biển đảo mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch, kinh tế biển và tăng cường sự gắn kết cộng đồng ngư dân miền Tây.
THÚY AN