Điều dưỡng ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chăm sóc toàn diện bệnh nhân tại các cơ sở y tế. Ảnh: Trung tâm Y tế khu vực Thanh Khê
Chủ đề Ngày quốc tế điều dưỡng năm nay khẳng định vai trò cốt lõi của lực lượng này trong hệ thống y tế và tầm quan trọng của việc trao quyền để nâng cao chất lượng chăm sóc, từ đó cứu sống nhiều người bệnh hơn. Dịp này, trao đổi với Báo và phát thanh, truyền hình Đà Nẵng, bà Nguyễn Thị Phúc, Chủ tịch Hội Điều dưỡng thành phố Đà Nẵng chia sẻ những chuyển biến của đội ngũ điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y hiện nay.
* Thưa bà, vai trò của điều dưỡng trong hệ thống y tế hiện nay đã thay đổi ra sao so với trước đây?
- Điều dưỡng là lực lượng hiện diện ở mọi khâu, từ tiếp đón, hướng dẫn, theo dõi dấu hiệu sinh tồn của bệnh nhân, thực hiện kỹ thuật chăm sóc, hỗ trợ bác sĩ điều trị, đến tư vấn giáo dục sức khỏe và đồng hành với bệnh nhân sau ra viện. Nhiều trường hợp, điều dưỡng là người ở bên cạnh bệnh nhân nhiều nhất và kịp thời phát hiện những thay đổi nhỏ trong diễn biến sức khỏe.
Nếu như trước đây, điều dưỡng thường được nhìn nhận chủ yếu ở vai trò hỗ trợ bác sĩ, thực hiện y lệnh và chăm sóc theo phân công thì hiện nay, vai trò này đã thay đổi rõ nét.
Điều dưỡng không chỉ thực hiện chức năng phụ thuộc theo y lệnh mà còn phát huy rõ hơn chức năng độc lập trong nhận định, chẩn đoán điều dưỡng, lập kế hoạch, thực hiện và đánh giá can thiệp chăm sóc.
Đồng thời thực hiện chức năng phối hợp với bác sĩ, dược sĩ, kỹ thuật y và các chức danh chuyên môn khác trong quá trình điều trị, chăm sóc bệnh nhân. Qua đó, điều dưỡng góp phần quan trọng trong theo dõi diễn biến bệnh nhân, tư vấn giáo dục sức khỏe, phòng ngừa biến chứng, kiểm soát nhiễm khuẩn và bảo đảm an toàn bệnh nhân.
Trong thực hành hằng ngày, điều dưỡng là người theo dõi sát diễn biến của bệnh nhân. Những thay đổi nhỏ về mạch, huyết áp, nhịp thở, tri giác, nguy cơ té ngã hay dấu hiệu nhiễm khuẩn đều đòi hỏi sự quan sát tỉ mỉ và phản ứng kịp thời.
Hiện nay, hoạt động điều dưỡng tại các cơ sở khám chữa bệnh được tổ chức theo hướng lấy bệnh nhân làm trung tâm, chú trọng chăm sóc toàn diện, liên tục, nhân văn và dựa trên bằng chứng khoa học. Điều dưỡng ngày nay không còn là “người đứng sau” theo nghĩa thụ động mà trở thành người đồng hành chuyên môn với bệnh nhân và gia đình trong suốt quá trình điều trị.
Điều dưỡng đồng hành bệnh nhân và gia đình trong suốt quá trình điều trị. Ảnh: Bệnh viện Đà Nẵng
* Chuyển đổi số đang tác động như thế nào đến công việc của điều dưỡng, thưa bà?
- Chuyển đổi số đang tạo ra nhiều thay đổi sâu sắc trong công việc hằng ngày của điều dưỡng. Nếu trước đây việc ghi chép hồ sơ chăm sóc chủ yếu bằng giấy thì hiện nay nhiều cơ sở y tế đã triển khai bệnh án điện tử, phiếu chăm sóc điện tử và các phần mềm quản lý bệnh nhân.
Việc ứng dụng công nghệ giúp giảm thủ tục giấy tờ, tăng tính chính xác trong ghi chép, hỗ trợ theo dõi diễn biến bệnh nhân và nâng cao hiệu quả giám sát chất lượng chăm sóc. Nếu triển khai hiệu quả, chuyển đổi số còn giúp điều dưỡng có thêm thời gian chăm sóc trực tiếp và giao tiếp với bệnh nhân.
Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra nhiều thách thức khi điều dưỡng phải thích nghi với phần mềm mới, cập nhật kỹ năng công nghệ thông tin trong khi khối lượng công việc vẫn rất lớn. Ở một số đơn vị vùng sâu, vùng xa, hạ tầng công nghệ còn hạn chế nên cần có lộ trình hỗ trợ phù hợp.
Trong nhiệm kỳ 2025 - 2030, Hội Điều dưỡng thành phố Đà Nẵng xác định chuyển đổi số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, hướng tới tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hội viên, triển khai hồ sơ chăm sóc điện tử và bồi dưỡng kỹ năng số cho đội ngũ điều dưỡng.
* Bà đánh giá như thế nào về chất lượng chuyên môn của đội ngũ điều dưỡng hiện nay?
- Nhìn chung, chất lượng chuyên môn của đội ngũ điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y trên địa bàn ngày càng được nâng cao. Nhiều hội viên chủ động học tập, nâng cao trình độ đại học, sau đại học, tham gia đào tạo liên tục, nghiên cứu khoa học và các hoạt động cải tiến chất lượng.
Giai đoạn 2023 - 2025, Hội Điều dưỡng thành phố Đà Nẵng đã tổ chức nhiều chương trình đào tạo về quản lý điều dưỡng, chăm sóc chuyên ngành, kiểm soát nhiễm khuẩn và nghiên cứu khoa học điều dưỡng. Năm 2025, đơn vị triển khai các lớp tập huấn với chủ đề “Thực hành điều dưỡng hiện đại: chuẩn hóa - kết nối - số hóa”, “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác điều dưỡng”.
Hoạt động nghiên cứu khoa học cũng được đẩy mạnh với khoảng 20-30 đề tài hoặc sáng kiến cải tiến mỗi năm, trong đó nhiều đề tài được báo cáo tại các hội nghị khoa học trong nước và quốc tế.
Bên cạnh kết quả đạt được, vẫn còn những khó khăn như trình độ chuyên môn giữa các tuyến chưa đồng đều; năng lực ngoại ngữ và nghiên cứu khoa học còn hạn chế ở một bộ phận hội viên; áp lực công việc lớn khiến việc tham gia đào tạo liên tục chưa thật sự thuận lợi.
* Theo bà, cần làm gì để nâng cao vị thế nghề điều dưỡng trong xã hội?
- Trước hết, cần thay đổi nhận thức xã hội về nghề điều dưỡng. Điều dưỡng không chỉ là người “phụ giúp” trong bệnh viện mà là nghề chuyên môn có kiến thức, kỹ năng, chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp rõ ràng.
Để nâng cao vị thế nghề điều dưỡng, cần tập trung vào nhiều giải pháp như tiếp tục chuẩn hóa năng lực chuyên môn thông qua đào tạo liên tục, đào tạo chuyên sâu; trao quyền thực chất cho điều dưỡng trong phạm vi chuyên môn; xây dựng môi trường làm việc an toàn, chuyên nghiệp và tôn trọng.
Cùng với đó là tăng cường truyền thông về vai trò, đóng góp của điều dưỡng; thúc đẩy nghiên cứu khoa học, cải tiến chất lượng và chuyển đổi số trong điều dưỡng; có cơ chế ghi nhận, khen thưởng và tạo điều kiện phát triển nghề nghiệp phù hợp. Mỗi sự cảm thông, chia sẻ và chính sách hỗ trợ thiết thực sẽ là nguồn động viên để đội ngũ điều dưỡng tiếp tục gắn bó với nghề, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.
* Cảm ơn bà về cuộc trao đổi!
Hội Điều dưỡng thành phố Đà Nẵng có hơn 6.000 hội viên
Sau khi kiện toàn tổ chức, Hội Điều dưỡng thành phố Đà Nẵng hiện có 53 chi hội trực thuộc với tổng số 6.084 hội viên. Đội ngũ hội viên phân bố tại các bệnh viện tuyến thành phố, bệnh viện đa khoa khu vực, bệnh viện chuyên khoa, trung tâm y tế khu vực, cơ sở y tế ngoài công lập, cơ sở đào tạo và các đơn vị quản lý y tế.
Một số đơn vị có số lượng hội viên lớn như Bệnh viện Đà Nẵng 962 hội viên, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng 581 hội viên, Bệnh viện Đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam 487 hội viên, Bệnh viện Đa khoa Quảng Nam 477 hội viên, Bệnh viện Đa khoa khu vực Quảng Nam 320 hội viên… Không chỉ tập trung ở các bệnh viện tuyến trên, lực lượng điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y còn hiện diện tại nhiều trung tâm y tế khu vực, vùng sâu, vùng xa, miền núi. Đây là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.
TRÂM ANH (thực hiện)