Tăng tính cạnh tranh cho môi trường đầu tư
Luật Đầu tư (sửa đổi) (Luật Đầu tư 2025) được Quốc hội thông qua vào tháng 12/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Luật có 7 chương và 52 điều, quy định về hoạt động đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam và hoạt động đầu tư, kinh doanh từ Việt Nam ra nước ngoài. Đối tượng áp dụng của luật là nhà đầu tư và cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đầu tư, kinh doanh trên lãnh thổ Việt Nam.
Luật Đầu tư (sửa đổi) có hiệu lực vào tháng 3/2026 giúp tăng tính cạnh tranh cho môi trường đầu tư Việt Nam. Ảnh minh họa
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Hong Sun - Chủ tịch danh dự Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam - đánh giá cao việc đơn giản hóa quy trình hậu kiểm và các ưu đãi đặc biệt cho các dự án quy mô cực lớn (Mega Projects) và dự án R&D (nghiên cứu và phát triển) tại Luật Đầu tư (sửa đổi) mới được thông qua vào tháng 12/2025.
“Việc luật hóa các cơ chế hỗ trợ đầu tư mới thay thế cho ưu đãi thuế cũ (theo quy định thuế tối thiểu toàn cầu) sẽ giúp Việt Nam giữ chân các nhà đầu tư lớn” - ông Hong Sun khẳng định và cho rằng: Luật Đầu tư sửa đổi cũng làm tăng tính cạnh tranh của môi trường đầu tư Việt Nam, khi đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ rằng, Việt Nam đang tự thay đổi để thích nghi với luật chơi toàn cầu.
“Những điểm mới này sẽ tháo gỡ "nút thắt" về thủ tục pháp lý, giúp thời gian từ lúc đăng ký đến lúc khởi công dự án được rút ngắn đáng kể, tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội so với các quốc gia khác trong khu vực” - ông Hong Sun khẳng định.
Cùng chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, luật sư Nguyễn Hồng Chung - Chuyên gia chính sách đầu tư, Chủ tịch Công ty Luật DVL Lawfirm - cũng cho rằng: Luật Đầu tư (sửa đổi) đặt trọng tâm vào tăng phân cấp, chuẩn hóa thẩm quyền, thủ tục, thúc đẩy chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” đối với điều kiện kinh doanh. Đồng thời, thiết kế cơ chế thủ tục đầu tư đặc biệt để tạo “đường băng” cho các dự án công nghệ cao và hạ tầng chiến lược.
Những thay đổi này hứa hẹn cải thiện tốc độ ra quyết định, giảm chi phí tuân thủ và tăng tính dự đoán cho nhà đầu tư, nhưng cũng đặt ra yêu cầu mới về năng lực thực thi ở cấp địa phương và cơ chế phối hợp liên ngành.
Đặc biệt, Luật Đầu tư (sửa đổi) thúc đẩy chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” trong quản lý điều kiện kinh doanh. Đây là xu hướng quản trị hiện đại của nhiều nền kinh tế, giúp giảm rào cản gia nhập thị trường, khuyến khích cạnh tranh, nhưng tăng kỷ luật tuân thủ và trách nhiệm giải trình.
“Có thể nói, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm là “đòn bẩy” giảm chi phí tuân thủ và tăng tính linh hoạt của thị trường. Nhưng muốn “đòn bẩy” phát huy lực, phải có “điểm tựa” là tiêu chuẩn - dữ liệu - chế tài. Đây là cuộc cải cách đòi hỏi cả Nhà nước và doanh nghiệp cùng trưởng thành” - luật sư Nguyễn Hồng Chung thông tin.
Nhà đầu tư Hàn Quốc đánh giá cao môi trường đầu tư Việt Nam. Ảnh minh họa
Việt Nam - “địa điểm chiến lược bắt buộc”
Việt Nam đang được đánh giá là điểm đến đầu tư hấp dẫn của nhiều tập đoàn, doanh nghiệp trên thế giới. Theo đó, những lợi thế về môi trường đầu tư Việt Nam được các chuyên gia đánh giá cao đó là kinh tế vĩ mô ổn định, quy mô dân số đông trên 100 triệu dân, nguồn nhân lực đang dần được cải thiện và chính sách thu hút đầu tư hấp dẫn.
Năm 2025, theo Bộ Tài chính, bao gồm cả vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký mới, vốn FDI đăng ký điều chỉnh và giá trị vốn góp, mua cổ phần, Việt Nam thu hút được 38,42 tỷ USD, tăng 0,5% so với năm 2024. Kết quả thu hút FDI trong năm 2025 đạt mục tiêu đưa ra từ đầu năm, đó là thu hút khoảng 38-40 tỷ USD.
Cùng với số vốn FDI đăng ký, vốn FDI thực hiện trong năm 2025 cũng được ghi nhận tăng trưởng tích cực. FDI thực hiện đạt 27,62 tỷ USD, tăng 9,0% so với năm trước. Theo đánh giá của bà Nguyễn Thị Hương - Cục trưởng Cục Thống kê: Đây là số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện cao nhất trong 5 năm qua. Trong đó, ấn tượng hơn cả là vốn FDI thực hiện thuộc lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 22,88 tỷ USD, chiếm 82,8% tổng vốn FDI thực hiện.
Đánh giá về môi trường đầu tư Việt Nam cũng như cơ hội hút vốn đầu tư của Việt Nam trong năm 2026, ông Hong Sun cho rằng: Đà tăng trưởng GDP 8,02% của năm 2025 đã biến Việt Nam từ một "lựa chọn ưu tiên" thành một "địa điểm chiến lược bắt buộc" trong chuỗi cung ứng của các tập đoàn Hàn Quốc.
Về quy mô, ông Hong Sun cho rằng, nhiều doanh nghiệp đang đầu tư tại Việt Nam đã bắt đầu lập kế hoạch mở rộng nhà máy hoặc nâng cấp dây chuyền sản xuất lên tiêu chuẩn tự động hóa cao hơn. Theo đó, giai đoạn 2026 - 2030, doanh nghiệp Hàn Quốc sẽ chuyển dịch từ "gia công xuất khẩu" sang "sản xuất sâu và phát triển công nghệ" ngay tại Việt Nam để tận dụng lợi thế của một nền kinh tế đang bùng nổ.
Tuy nhiên, để tạo thuận lợi cho nhà đầu tư trong quá trình triển khai dự án tại Việt Nam, ông Hong Sun nhấn mạnh, bên cạnh đảm bảo nguồn điện ổn định, đặc biệt là năng lượng sạch nhằm đảm bảo yêu cầu bắt buộc của các tập đoàn đa quốc gia, Việt Nam cần tiếp tục thực hiện triệt để việc “phi giấy tờ” trong các thủ tục hải quan, thuế và cấp phép đầu tư để giảm chi phí đầu tư cho doanh nghiệp.
Để trở thành điểm đến đầu tư hấp dẫn trong năm 2026, Việt Nam cần tiếp tục duy trì sự ổn định của tỷ giá và kiểm soát lạm phát để các nhà đầu tư yên tâm lập kế hoạch tài chính dài hạn.
Nguyễn Hòa