Là xã thuần nông với hơn 85% dân số sống bằng nông nghiệp, Hòa Trí đang gặp nhiều khó khăn trong việc huy động vốn xây dựng nông thôn mới (NTM). Tuy nhiên, với lộ trình bài bản, quyết tâm cao và sự đồng thuận của cấp ủy, chính quyền, Nhân dân, địa phương đang từng bước tháo gỡ “nút thắt” về vốn, tập trung nguồn lực hoàn thiện các tiêu chí còn lại để phấn đấu về đích NTM vào năm 2026.
Nguồn lực đầu tư hạ tầng khó khăn
Xã Hòa Trí được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Ninh Trung, Ninh Thượng và Ninh Thân. Trước đó, các địa phương đã đạt chuẩn NTM, trong đó có xã đạt chuẩn NTM nâng cao. Đây là nền tảng quan trọng để Hòa Trí tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí theo Bộ tiêu chí quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. Tuy nhiên, sau rà soát, đối chiếu với bộ tiêu chí mới, đến nay xã chỉ đạt 4/10 tiêu chí, gồm: Đào tạo nguồn nhân lực nông thôn; giảm nghèo và an sinh xã hội; môi trường và cảnh quan nông thôn; xây dựng hệ thống chính trị và hành chính công. Các tiêu chí chưa đạt gồm: Quy hoạch; hạ tầng kinh tế - xã hội; phát triển kinh tế nông thôn; văn hóa, giáo dục, y tế; khoa học công nghệ và chuyển đổi số; tiếp cận pháp luật và an ninh, quốc phòng. Đây đều là những tiêu chí đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn, thời gian thực hiện dài, cần triển khai đồng bộ, trong khi khả năng huy động nguồn lực của địa phương còn hạn chế, tạo áp lực lớn trong quá trình thực hiện.
Một số mô hình vườn - ao - chuồng trên địa bàn xã bắt đầu được hình thành (Trong ảnh: Ông Phạm Minh Chính, xã Hòa Trí chăm sóc đàn bò).
Dù xã đã ưu tiên đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, nhưng việc triển khai chương trình xây dựng NTM vẫn gặp nhiều khó khăn. Hiện nay, nhiều hạng mục, dự án vượt khả năng cân đối của địa phương. Cụ thể, xã đã lập danh mục 72 dự án với tổng nhu cầu vốn hơn 652 tỷ đồng, tập trung vào các lĩnh vực thiết yếu như: Giao thông; thủy lợi và phòng, chống thiên tai; cơ sở vật chất giáo dục; hạ tầng môi trường; hạ tầng thương mại nông thôn...
Nỗ lực tháo gỡ “nút thắt”
Trên cơ sở các tiêu chí chưa đạt, xã Hòa Trí đã xây dựng lộ trình và triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Địa phương ban hành Đề án “Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM giai đoạn 2026 - 2030”, đồng thời phân công rõ trách nhiệm từng bộ phận, gắn với kiểm tra, giám sát chặt chẽ.
Một đoạn đường liên xã được nâng cấp, thảm nhựa.
Theo ông Nguyễn Hữu Nam - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Hòa Trí, hạ tầng giao thông được xác định là một trong những ưu tiên hàng đầu. Từ nguồn ngân sách địa phương, nhiều tuyến đường đã và đang được nâng cấp, mở rộng; hệ thống điện chiếu sáng, nước sạch sinh hoạt, kênh mương thủy lợi từng bước được đầu tư phục vụ sản xuất và đời sống người dân. Các thiết chế văn hóa như: Nhà văn hóa, sân thể thao cũng được nâng cấp, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng.
Bên cạnh đó, xã chủ động mở rộng không gian phát triển. Địa phương đã phối hợp với một số doanh nghiệp khảo sát tuyến đường huyết mạch kết nối từ khu vực phường Ninh Hòa (đoạn xã Ninh Phụng cũ) lên Suối Mơ (xã Ninh Thượng cũ) với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 350 tỷ đồng. Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ tăng khả năng kết nối liên vùng, đồng thời mở ra cơ hội phát triển du lịch sinh thái. Các công trình môi trường như: Nghĩa trang, bãi rác tập trung... đã được hoàn thiện hồ sơ, triển khai theo quy hoạch. Ngoài ra, xã đẩy mạnh trồng cây xanh, cải thiện cảnh quan, tạo diện mạo nông thôn ngày càng khang trang, sạch đẹp.
Một đoạn đường liên xã được nâng cấp, mở rộng.
Cùng với đó, xã Hòa Trí đẩy mạnh tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng giảm dần tỷ trọng nông nghiệp truyền thống, tăng dịch vụ, thương mại và các mô hình sản xuất hiệu quả. Người dân được khuyến khích ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, liên kết theo chuỗi giá trị. Nhiều hộ dân đã chủ động chuyển đổi cây trồng, vật nuôi phù hợp, từng bước nâng cao hiệu quả kinh tế. Một số mô hình như: Trồng dược liệu, vườn - ao - chuồng, trồng cây ăn quả đang được triển khai. Địa phương cũng hướng tới khôi phục cây huệ trắng - loại cây từng mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân.
Ông Lê Văn Vinh (thôn Đại Tập) chia sẻ: “Trước đây, gia đình tôi chủ yếu trồng dưa hấu, nhưng hiệu quả không cao. Từ giữa năm 2025, gia đình chuyển sang trồng hoa cúc mâm xôi và một số hoa màu khác. Nhờ được tập huấn, hỗ trợ kỹ thuật nên vụ hoa Tết vừa qua cho kết quả tích cực. Hiện gia đình tập trung các loại cây ngắn ngày, dự kiến khoảng tháng 6 âm lịch sẽ xuống giống vụ hoa Tết tiếp theo”.
Đáng chú ý, xã đã làm việc với Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Yến sào Khánh Hòa định hướng quy hoạch vùng nuôi, bảo tồn chim yến và xây dựng nhà máy chế biến. Đây được kỳ vọng mở ra hướng phát triển mới, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.
Cùng với đầu tư hạ tầng và chuyển đổi sản xuất, xã Hòa Trí đang từng bước tạo nền tảng vững chắc phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, để hoàn thành các tiêu chí còn lại, địa phương vẫn cần thêm nguồn lực để triển khai các dự án trọng điểm.
Ông NGUYỄN HỮU NAM - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Hòa Trí: Xã đã chủ động rà soát, xác định rõ các tiêu chí chưa đạt, đồng thời triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, bước đầu đạt được một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, khối lượng tiêu chí còn lại lớn, nhu cầu vốn đầu tư cao, vượt khả năng cân đối của địa phương. Do đó, để hoàn thành mục tiêu đạt chuẩn NTM vào năm 2026, rất cần sự quan tâm, hỗ trợ từ tỉnh nhằm kịp thời triển khai các dự án trọng điểm, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
C.VÂN - M.PHƯƠNG