Xây dựng con người xã hội chủ nghĩa mới - cốt lõi bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng - Bài 2: 'Trái ngọt' của hành trình xây dựng những giá trị XHCN ở đặc khu Bạch Long Vĩ

5 giờ trướcBài gốc

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đòi hỏi ngày càng cao hơn. Không chỉ dừng ở đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng mà còn gắn chặt với việc xây dựng con người xã hội chủ nghĩa (XHCN) - những chủ thể mang trong mình bản lĩnh chính trị vững vàng, trí tuệ hiện đại và khát vọng phát triển đất nước.

Từ thực tiễn Hải Phòng, địa phương được Trung ương giao trọng trách tiên phong xây dựng mô hình chủ nghĩa xã hội (CNXH) trong kỷ nguyên mới, có thể thấy rõ một chân lý: muốn bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, trước hết phải xây dựng được những con người mang hệ giá trị XHCN, sống và hành động vì lý tưởng chung của dân tộc…

Nơi ý chí con người góp phần viết nên hình hài Tổ quốc

Những ngày đầu tháng Tư, sau nhiều lần lỡ hẹn bởi thời tiết, Đoàn công tác chúng tôi sau hơn 7 giờ trên con tàu Hoa Phượng Đỏ đã đặt chân lên đặc khu Bạch Long Vĩ. Ngay khi dải xanh của biển dần nhường chỗ cho một chấm đất nhỏ nơi chân trời, cảm xúc trong mỗi người bỗng chùng lại. Đó không chỉ là điểm đến, mà là một phần lãnh thổ thiêng liêng, đặc khu Bạch Long Vĩ, hòn đảo xa đất liền nhất của Vịnh Bắc Bộ, nơi từng tấc đất, từng mái nhà đều được dựng lên từ ý chí con người.

Nhưng điều gây ấn tượng với chúng tôi không phải là sự khắc nghiệt của thiên nhiên như vẫn hình dung, mà là một không khí rất khác, ấm áp, gần gũi và đầy sức sống. Bạch Long Vĩ hôm nay không còn là vùng đất của sỏi đá và xương rồng trơ trụi như hơn ba thập kỷ trước. Giữa trùng khơi, nơi từng gần như cô lập, giờ đây đã hiện hữu một “gia đình lớn” với điện sáng, trường học, trạm y tế, những con đường bê tông nối dài và những con người mang trong mình niềm tin bền bỉ. Ở nơi được gọi bằng cái tên đầy hình tượng “đuôi rồng trắng”, hay đảo “Vô Thủy” bởi thiếu nước ngọt, chúng tôi nhận ra một sự đồng nhất hiếm có: ý chí bám trụ và tình yêu thiết tha dành cho mảnh đất tiền tiêu của Tổ quốc.

Phát triển Bạch Long Vĩ thành một “pháo đài” vững chắc bảo vệ vùng biển, vùng trời của Tổ quốc. (Ảnh: Quốc An)

Ba mươi ba năm trước, ngày 26/2/1993, những bước chân đầu tiên của lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) đã đặt nền móng cho hành trình khai mở đảo. Khi ấy, Bạch Long Vĩ được gọi với nhiều không: không điện, không nước ngọt, không thông tin liên lạc và những chuyến tàu quân sự phải mất ba ngày trời mới có thể cập bến. Sự biệt lập kéo dài khiến mỗi cuộc gọi về đất liền trở thành một khoảnh khắc hiếm hoi, thậm chí phải chờ đợi nửa tháng chỉ để nghe vài phút ngắn ngủi qua bộ đàm. Nhưng chính trong hoàn cảnh khắc nghiệt ấy, những con người đầu tiên đã chọn ở lại, biến mình thành những “cột mốc sống”, âm thầm giữ gìn chủ quyền giữa biển trời rộng lớn.

Trong ký ức của ông Trần Văn Hiên, Liên đội trưởng Tổng đội TNXP, những ngày đầu đặt chân lên đảo là một thử thách gần như tuyệt đối: “Một vùng đất trống trơn, không điện, không nước, không cây xanh”.

Câu chuyện tình của ông Hiên với bà Vũ Thị Hải Yến trong một lần ra thăm đảo tiền tiêu rồi nên duyên vợ chồng, hay những đám cưới của đồng đội “không họ hàng, không mâm cao cỗ đầy”, chính là minh chứng sống động: lý tưởng không làm con người khô cứng, mà trở thành nền tảng để họ sống sâu sắc và gắn bó hơn.

Cùng thế hệ ấy buổi đầu xung phong ra đảo ấy, ông Nguyễn Văn Hậu, nay là Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đặc khu, không thể quên về những ngày đầu đảo chỉ có cát và xương rồng, “thừa nắng, thừa gió nhưng thiếu nước”. Mọi người thường phải trèo xuống đáy giếng múc từng gáo nước lẫn cát. Đàn ông cạo trọc đầu để tiết kiệm nước, nhường phần cho phụ nữ. Nước vo gạo, nước tắm đều được tận dụng.

Cùng chung ký ức về những ngày gian khó, ông Trần Văn Hiên nhớ lại: “Nước ngọt những năm đầu sau 1992 vô cùng khó khăn. Chúng tôi và bà con phải tiết kiệm từng giọt. Sau này, nhận thấy muốn giữ chân người dân và ngư dân bám đảo lâu dài thì phải giải quyết được nước và năng lượng, chính quyền đã tập trung đầu tư hồ chứa, đào giếng, trữ nước”.

Từ thực tiễn đó, năm 2016, một hồ chứa nước ngọt quy mô 4ha, dung tích 60.000m³ được xây dựng. Tiếp đó, dự án cấp nước ngọt triển khai từ tháng 3/2022 với hệ thống trạm xử lý, bơm, lọc, khử trùng và mạng lưới cấp nước đến từng hộ dân, công suất 250 - 300m³/ngày đêm. Nhờ vậy, bài toán nước ngọt từng bước được giải quyết. Nguồn nước sạch không chỉ phục vụ sinh hoạt, mà còn tạo điều kiện cho người dân đầu tư sản xuất, mở rộng dịch vụ nước đóng chai cung cấp cho tàu cá và cư dân trên đảo.

Từ một vấn đề bức thiết của đời sống, câu chuyện nước ngọt đã trở thành minh chứng rõ nét cho vai trò của chi bộ, nơi phát hiện vấn đề, thảo luận và thúc đẩy giải pháp, đưa chủ trương của Đảng đi vào thực tiễn.

Vượt lên trên tất cả gian khó, khắc nghiệt còn là khát vọng học tập. Mặc dù những năm tháng đó, việc đi lại giữa đảo với đất liền là vô cùng gian khó, có khi lênh đênh trên tàu cá 3 - 4 ngày trời, nhưng ông Nguyễn Văn Hậu không chùn bước. Suốt hơn 4 năm rưỡi, ông Hậu đi gần 17.000km để theo học đại học. Những chuyến đi nhờ thuyền cá, những lần lênh đênh giữa biển, thậm chí đối mặt với nguy hiểm tính mạng… không làm ông dừng lại. “Chỉ cần nghĩ đến ngày cầm tấm bằng trên tay, mọi vất vả đều đáng”.

Cùng với đó, 20 năm gắn bó với đặc khu Bạch Long Vĩ, ông Đào Minh Đông, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND đặc khu cũng đã “vượt sóng, vượt gió” và trở thành tiến sĩ đầu tiên ở đặc khu vào năm 2020.

Ở đây, con người XHCN không phải là một khái niệm lý luận, mà là hình ảnh cụ thể: sống có lý tưởng, có kỷ luật, có ý chí vươn lên và gắn số phận cá nhân với cộng đồng.

Từ những con người như ông Hiên, ông Hậu, ông Đông và các đồng chí cán bộ lãnh đạo trên đảo - mỗi người dân, mỗi cán bộ, chiến sĩ thực sự trở thành một “cột mốc sống”, không chỉ giữ gìn chủ quyền, mà còn giữ vững niềm tin vào Đảng và con đường phát triển của đất nước.

Thế hệ hôm nay: tiếp nối bằng tri thức và khát vọng

Ở Bạch Long Vĩ, mỗi người dân, từ ngư dân, giáo viên đến cán bộ, chiến sĩ đều là một mắt xích của “thế trận lòng dân”. Họ không chỉ bám biển, bám đảo, mà còn giữ vững niềm tin, giữ nếp sống kỷ luật, giữ sự đồng thuận.

Trong bối cảnh mới, khi công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng mở rộng sang không gian mạng, chính con người tiếp tục là trung tâm. Việc triển khai chuyển đổi số, tuyên truyền qua website, fanpage, cùng hoạt động của Ban Chỉ đạo 35… chỉ thực sự hiệu quả khi có những con người hiểu, tin và chủ động tham gia. Nói cách khác, nền tảng tư tưởng không thể “áp đặt” từ trên xuống, mà được nuôi dưỡng từ chính đời sống, từ cách mỗi người sống, làm việc và gắn bó với cộng đồng.

Ông Đào Minh Đông, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND đặc khu Bạch Long Vĩ đã “vượt sóng, vượt gió” trở thành Tiến sĩ đầu tiên ở đặc khu vào năm 2020. (Ảnh: Vũ Quang)

Nếu thế hệ đầu tiên là những người “dựng đảo”, thì thế hệ hôm nay đang “xây tương lai cho đảo”. Câu chuyện của anh Bùi Hữu Bí và chị Trần Thị Hương là một ví dụ. Anh là giáo viên tình nguyện ra đảo, chị là con ngư dân đầu tiên lớn lên tại đây. Họ gặp nhau, lập gia đình, sinh con và gắn bó với đảo. Gia đình nhỏ của họ là hình ảnh thu nhỏ của một cộng đồng đang trưởng thành. Hay như cô giáo Nguyễn Thị Loan, rời đất liền, gửi lại hai con nhỏ để ra đảo công tác. Ban đầu là những băn khoăn, nhưng rồi chính tình người nơi đây khiến cô gắn bó: “Ở đây, cái gì cũng thiếu, nhưng tình cảm thì không thiếu”.

Những người như chị Phạm Thị Trang, anh Nguyễn Văn Hường, người sinh ra trên đảo rồi quay lại lập nghiệp đang tạo nên một thế hệ cư dân thứ hai. Họ không chỉ kế thừa tinh thần của cha anh, mà còn bổ sung thêm tri thức, kỹ năng, khả năng thích ứng với thời đại mới.

Ở họ, hình mẫu con người XHCN đã có sự phát triển: không chỉ chịu đựng gian khó, mà còn biết sáng tạo, học hỏi, làm kinh tế, ứng dụng công nghệ và hướng tới cuộc sống chất lượng hơn.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng, bắt đầu từ con người, kết tinh trong cộng đồng. Từ những câu chuyện cụ thể ở Bạch Long Vĩ, có thể thấy một logic rất rõ: Khi con người có lý tưởng, họ sẵn sàng dấn thân. Khi con người có tri thức, họ nâng tầm cuộc sống. Khi con người có niềm tin, họ tạo nên sự ổn định và đoàn kết. Đó chính là nền tảng vững chắc nhất để bảo vệ tư tưởng của Đảng.

Hơn 30 năm trước, đảo chỉ có sỏi đá và xương rồng. Hôm nay, đã có hơn 300 hộ dân, hơn 700 nhân khẩu, có trường học, trạm y tế, hạ tầng ngày càng hoàn thiện. Nhưng giá trị lớn nhất không nằm ở những công trình, mà ở con người, những con người đã biến gian khó thành nền móng, biến lý tưởng thành cuộc đời. Bạch Long Vĩ vì thế không chỉ là một địa danh. Đó là một minh chứng sống động: từ con người XHCN được hình thành trong gian khó, đến một cộng đồng vững vàng trong hiện tại và hướng tới tương lai. Giữa trùng khơi, nơi “đuôi rồng trắng” vươn ra biển lớn, những “cột mốc sống” vẫn ngày ngày lặng lẽ khẳng định một điều giản dị mà bền bỉ: bảo vệ nền tảng tư tưởng, suy cho cùng, chính là bảo vệ và phát triển con người.

Ngày nay, sau hơn ba thập kỷ, Bạch Long Vĩ đã thay đổi mạnh mẽ. Hệ thống hạ tầng “điện, đường, trường, trạm” được đầu tư đồng bộ; kinh tế phát triển với dịch vụ hậu cần nghề cá, thương mại - dịch vụ, du lịch; đời sống người dân không ngừng nâng cao.

Những con số cụ thể cho thấy rõ điều đó: quý I/2026, giá trị sản xuất đạt hơn 132 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ; thương mại - dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn; thu nhập bình quân hộ gia đình tăng đáng kể, nhiều hộ đạt mức thu nhập hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng mỗi năm.

Nhưng điều quan trọng hơn là sự bền vững về tinh thần. Người dân trên đảo không chỉ phát triển kinh tế, mà còn giữ vững ý chí, kỷ cương và tinh thần đoàn kết. Trẻ em lễ phép, người lớn trách nhiệm, cán bộ tận tụy, tất cả tạo nên một cộng đồng mang đậm giá trị XHCN.

Nền tảng tư tưởng của Đảng gắn với thế trận lòng dân

Đặc khu Bạch Long Vĩ, nơi phên dậu của Tổ quốc, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng được xác định là nhiệm vụ trọng yếu, gắn liền với xây dựng thế trận lòng dân. Trong bối cảnh mới, yêu cầu nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ càng trở nên cấp thiết. Tháng 7/2025, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 50-CT/TW về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Chỉ thị đã đề ra 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cấp ủy, bí thư chi bộ và đảng viên.

Với quy mô chỉ khoảng 40 học sinh từ mầm non đến tiểu học, mỗi lớp học trên đảo Bạch Long Vĩ vừa là nơi dạy chữ, vừa là nơi nuôi dưỡng nhân cách cho các con trưởng thành. (Ảnh: Quốc An)

Tại đặc khu Bạch Long Vĩ, sau gần một năm triển khai Chỉ thị 50, những chuyển biến rõ nét đã diễn ra trong từng buổi sinh hoạt chi bộ. Nội dung sinh hoạt không còn dàn trải, hình thức, mà đi thẳng vào các vấn đề thiết thực: nước ngọt, điện, giáo dục, phát triển kinh tế biển, du lịch… Ở lĩnh vực giáo dục, nơi điều kiện còn nhiều hạn chế, sinh hoạt chi bộ đã trở thành nơi bàn bạc, thống nhất những giải pháp gắn với thực tiễn.

Cô giáo Phạm Thị Chiều, Trường Tiểu học Bạch Long Vĩ chia sẻ: “Học sinh nơi đây phần lớn là con em gia đình làm nghề biển. Có em sống cùng bố mẹ, có em ở với ông bà. Vì vậy, ngoài giảng dạy kiến thức, chúng tôi còn phải quan tâm đến đời sống tinh thần của các em”.

Với quy mô chỉ khoảng 40 học sinh từ mầm non đến tiểu học, mỗi lớp học trên đảo vừa là nơi dạy chữ, vừa là nơi nuôi dưỡng nhân cách. Trong điều kiện bốn bề là biển, việc trang bị kỹ năng sống, đặc biệt là bơi lội, trở thành yêu cầu thiết yếu.

Thầy Bùi Hữu Bí, Trường Tiểu học Bạch Long Vĩ cho biết: “Chúng tôi đã đưa nội dung rèn luyện kỹ năng bơi vào thảo luận trong sinh hoạt chi bộ để có giải pháp phù hợp. Đây là nhu cầu rất thiết thực để bảo vệ an toàn cho học sinh”.

Thầy Ngô Quang Minh, Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bạch Long Vĩ trao đổi với PV Báo PLVN về đổi mới sinh hoạt tại Chi bộ. (Ảnh: Vũ Quang)

Làm rõ hơn, thầy Ngô Quang Minh, Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bạch Long Vĩ nhấn mạnh: “Trong sinh hoạt định kỳ, Chi bộ không chỉ quán triệt văn bản chỉ đạo mà còn gắn chặt với nhiệm vụ chuyên môn. Việc rèn luyện kỹ năng phòng, chống đuối nước cho học sinh được đưa vào thảo luận thường xuyên, xuất phát từ nguyện vọng chính đáng của phụ huynh”.

Chi bộ nhà trường cũng chủ động ứng dụng công nghệ thông tin, triển khai sổ tay đảng viên điện tử để gửi trước dự thảo nghị quyết, tài liệu sinh hoạt, giúp đảng viên nghiên cứu trước khi họp. Tuy nhiên, do đặc thù đảo xa, thời gian sinh hoạt vẫn phải linh hoạt, không cứng nhắc theo ngày cố định.

Ở tầm tổng thể, việc đổi mới sinh hoạt chi bộ tại đặc khu Bạch Long Vĩ được triển khai đồng bộ, bài bản. Đồng chí Bùi Trung Tiến, Bí thư Đảng ủy đặc khu Bạch Long Vĩ cho biết: “Thực hiện Chỉ thị 50 của Ban Bí thư và sự chỉ đạo của Thành ủy Hải Phòng, Đảng ủy đặc khu đã xây dựng kế hoạch đổi mới sinh hoạt chi bộ. Hiện có 13 chi bộ trực thuộc, sinh hoạt đã đi vào nền nếp, có chiều sâu. Ngày mùng 3 hàng tháng được thống nhất là ngày sinh hoạt chi bộ”.

Trong điều kiện đặc thù, các chi bộ có lực lượng phân tán giữa đảo và đất liền đã tổ chức sinh hoạt trực tuyến. Nội dung sinh hoạt cũng được đổi mới, phân định rõ giữa công tác Đảng và chuyên môn, đồng thời tăng cường sinh hoạt chuyên đề theo quý, tập trung vào các vấn đề thực tiễn như phát triển hậu cần nghề cá, du lịch, nước ngọt, năng lượng…

Điểm nổi bật là mọi nội dung sinh hoạt đều xuất phát từ thực tiễn đời sống Nhân dân. Đây chính là yếu tố cốt lõi làm nên sức sống của sinh hoạt chi bộ, không hình thức, không xa rời thực tế, mà gắn chặt với nhu cầu, lợi ích của người dân.

Cùng đó, Trung tá Nguyễn Đức Tình, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự đặc khu Bạch Long Vĩ cho biết: với chức năng là cơ quan tham mưu cho Đảng ủy và Ủy ban nhân dân đặc khu, Ban Chỉ huy quân sự luôn phối hợp chặt chẽ với các lực lượng biên phòng, cảnh sát biển và công an. Công tác phối hợp không chỉ tập trung vào chống khai thác IUU mà còn bao quát toàn bộ nhiệm vụ quốc phòng - an ninh. Hàng năm, đơn vị xây dựng kế hoạch phối hợp, duy trì giao ban định kỳ, sẵn sàng xử lý tình huống phát sinh, bảo đảm ổn định an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội.

Trong công tác tuyên truyền pháp luật, Ban Chỉ huy quân sự phối hợp với lực lượng công an, trung tâm phát thanh đặc khu để phổ biến quy định cho người dân và khách vãng lai, đặc biệt là về khu vực quân sự, khu vực cấm.

Liên đội TNXP Bạch Long Vĩ. (Ảnh: Quốc An)

Về xây dựng Đảng, Trung tá Nguyễn Đức Tình cho biết mô hình tổ chức đã được tinh gọn thành Chi bộ Quân sự với 12 đồng chí. Điểm đặc biệt là trong sinh hoạt chi bộ có sự tham gia của đồng chí Bí thư Đảng ủy đặc khu (đồng thời là Bí thư Chi bộ) và đồng chí Phó Bí thư, Chủ tịch UBND đặc khu, giúp nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo.

Mỗi chi bộ là hạt nhân, là “tế bào” của Đảng, nơi trực tiếp cụ thể hóa chủ trương, đường lối vào đời sống. Ở đó, mỗi đảng viên không chỉ thực hiện nhiệm vụ chính trị, mà còn là cầu nối giữa Đảng với Nhân dân, góp phần xây dựng mối quan hệ mật thiết, bền chặt giữa “ý Đảng” và “lòng dân”. Chính vì vậy, chất lượng sinh hoạt chi bộ có ý nghĩa quyết định đối với năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng ở cơ sở.

Khi người dân được bảo đảm cuộc sống, được quan tâm về mọi mặt, họ sẽ tự giác tin tưởng và bảo vệ những giá trị mà Đảng xây dựng. Chính vì vậy, sức mạnh của đặc khu Bạch Long Vĩ không chỉ nằm ở vị trí địa chiến lược, mà còn ở sự đồng thuận và niềm tin vững vàng của Nhân dân nơi đầu sóng, ngọn gió này…

(Còn tiếp)

N.Thương - T.Hằng - V.Huy - V.Quang - V.Hùng

Nguồn Pháp Luật VN : https://baophapluat.vn/xay-dung-con-nguoi-xa-hoi-chu-nghia-moi-cot-loi-bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua-dang-bai-2-trai-ngot-cua-hanh-trinh-xay-dung-nhung-gia-tri-xhcn-o-dac-khu-bach-long-vi.html