Thông tin được ông Lê Trần Nguyên Hùng - Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết khi trao đổi về việc triển khai quy định cấp giấy chứng nhận thủy sản, sản phẩm thủy sản xuất khẩu (COA) vào thị trường Mỹ kể từ đầu năm 2026.
Theo ông Hùng, ngày 26/8/2025, Cơ quan Khí quyển và Đại dương Mỹ (NOAA) đã công bố kết quả đánh giá mức độ tương đương theo Đạo luật MMPA đối với 135 quốc gia. Trong đó, 89 quốc gia được công nhận tương đương hoàn toàn.
Ảnh minh họa
Đối với Việt Nam, phía Mỹ chỉ công nhận tương đương một phần, với 11 mã nghề cá đủ điều kiện xuất khẩu. Các sản phẩm thuộc nhóm này bắt buộc phải có giấy chứng nhận COA kể từ ngày 1/1/2026.
Ngược lại, 12 mã nghề khai thác thủy sản không được công nhận tương đương sẽ không đủ điều kiện xuất khẩu vào thị trường Mỹ kể từ thời điểm trên, dự kiến ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.
“Đối với các nhóm nghề chưa được công nhận, doanh nghiệp cần chủ động phối hợp với các bộ, ngành và Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) để tìm kiếm, mở rộng thị trường thay thế, giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ”, ông Hùng khuyến nghị.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư 74 quy định về chứng nhận thủy sản, sản phẩm thủy sản xuất khẩu vào thị trường Mỹ. Việc cấp COA được giao cho cơ quan quản lý thủy sản tại các địa phương thực hiện.
Ngay sau khi thông tư ban hành ngày 26/12/2025, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đã tổ chức hội nghị trực tuyến với các địa phương, doanh nghiệp để phổ biến quy định, đồng thời thiết lập đầu mối hỗ trợ, giải đáp vướng mắc trong quá trình triển khai.
Theo ông Lê Hữu Tuấn Anh - Phó trưởng Phòng Bảo vệ và Phát triển nguồn lợi thủy sản, 12 nghề cá không được Mỹ công nhận thực chất gắn với các nhóm loài và phương thức khai thác cụ thể như lưới rê, lưới kéo, lưới vây.
Các nhóm này bao gồm cá mú, ghẹ, mực, cá bơn, cá đối, cá hồng, cá nục heo, tôm hùm, cá thu, cá ngừ, cá cờ, cá kiếm… Danh mục chi tiết đã được Cục Thủy sản và Kiểm ngư công bố để doanh nghiệp tra cứu.
Ông Tuấn Anh lưu ý, không phải tất cả sản phẩm thủy sản xuất khẩu sang Mỹ đều phải có COA. Doanh nghiệp cần kiểm tra mã HS để xác định hàng hóa có thuộc diện phải chứng nhận hay không, đồng thời kiểm soát chặt nguồn gốc nguyên liệu ngay từ khâu khai thác.
Đối với doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu phục vụ chế biến xuất khẩu, cần đặc biệt lưu ý tránh nhập khẩu từ các quốc gia bị Mỹ cấm hoàn toàn, cũng như tránh các nhóm nghề bị hạn chế đối với những quốc gia chỉ được công nhận tương đương một phần.
Các nghề bị hạn chế bao gồm những hoạt động khai thác bằng lưới rê, lưới kéo, lưới vây đối với các loài như cá mú, cua ghẹ, mực, cá bơn, cá đối, cá hồng, cá nục heo, tôm hùm, cá thu, cá ngừ, cá cờ, cá kiếm… (tương ứng các mã nghề 2932, 2988, 2990, 2991, 2992, 2994, 3051, 3052, 3054, 3057, 13124, 13125).
11 mã nghề cá được công nhận tương đương gồm các nghề khai thác bằng câu tay, câu cần, lưới vây, lưới kéo tầng đáy đối với các loài như mực, cá cơm, cá trích, cá ngừ, bạch tuộc, cá thu, cá cam… (mã nghề 2979, 2984, 2985, 2986, 2987, 2989, 3053, 3055, 3058, 3059, 3061).
Văn Sơn