Bà Nguyễn Thị Thúy Phượng, Giám đốc Doanh nghiệp xã hội Đọc sách cùng Xích Lô: Gieo hạt nắng vàng tri thức nông thôn

5 giờ trướcBài gốc

Bà Nguyễn Thị Thúy Phượng, Giám đốc Doanh nghiệp xã hội Đọc sách cùng Xích Lô.

Bà NGUYỄN THỊ THÚY PHƯỢNG, Giám đốc DNXH Đọc sách cùng Xích Lô, đồng thời là Viện trưởng Viện Ứng dụng khoa học công nghệ và đào tạo Mekong (MEFAST) cho biết: “Đã đến lúc chúng ta nỗ lực xây dựng năng lực kể chuyện, quảng bá nông sản quốc gia, góp thêm nhịp cầu tôn vinh thành tựu, giá trị lao động trong nông nghiệp, nông thôn, thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh và bền vững thông qua ngôn ngữ văn học nghệ thuật”.

Kể chuyện nông sản quốc gia

*Theo bà, đây là thời điểm cần vận động thúc đẩy hoạt động sáng tác, viết và sáng tạo về nông thôn?

- Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh ngày càng khốc liệt, giá trị nông sản không chỉ nằm ở sản lượng hay chất lượng mà ngày càng phụ thuộc vào cách chúng ta kể câu chuyện về sản phẩm, về thương hiệu ngành hàng. Ông Lê Minh Hoan, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) từng đặt vấn đề: “Ai là người làm thương hiệu cho nông sản Việt Nam?”. Bởi ông Lê Minh Hoan cho rằng khi có thương hiệu, nông dân sẽ bán được giá trị sản phẩm gắn liền với uy tín của vùng đất, với danh dự của người sản xuất.

Chúng ta thấy rằng ngày nay, năng lực kể chuyện nông sản quốc gia trở thành yếu tố chiến lược, quyết định khả năng xây dựng thương hiệu và nâng cao vị thế nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Năng lực này không chỉ là quảng bá mà còn là khả năng chuyển hóa những giá trị cốt lõi của nông sản từ ký ức lịch sử vùng đất, bản sắc văn hóa, cách thức canh tác, quy trình sản xuất đến con người... thành những câu chuyện hấp dẫn, giàu cảm xúc, vừa khác biệt vừa phổ quát để có sức kết nối toàn cầu. Mục tiêu chính là nâng tầm kinh tế nông nghiệp Việt Nam từ giá trị truyền thống đến thương hiệu quốc gia.

*Như vậy, theo bà hàng hóa nông sản cần được kể bằng câu chuyện văn hóa?

- Đúng vậy. Cuộc vận động Sáng tác văn học nghệ thuật Gieo hạt nắng vàng sẽ quy tụ và lan tỏa những câu chuyện văn hóa đặc sắc của thương hiệu ngành hàng nông sản Việt (tổng kim ngạch xuất khẩu nông - lâm - thủy sản vượt 70 tỷ USD trong năm 2025); khơi dậy tình yêu thiên nhiên, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ tài nguyên, môi trường sống ở địa phương.

Ông Lê Minh Hoan (nhà sáng lập Dự án Đọc sách cùng Xích Lô, thứ 5 từ trái qua) cùng các bạn trẻ tại không gian Đọc sách cùng Xích Lô tại Trung tâm Hoạt động thanh thiếu nhi tỉnh Đồng Tháp.

Nông dân hôm nay khác với khuôn mẫu trong nhận thức xã hội trước đây. Theo ông Lê Minh Hoan, họ là “những nông dân tri thức, những người làm chủ công nghệ, thị trường”. Những câu chuyện về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và môi trường sẽ kết nối thành một dòng chảy “tri thức thị trường của nông thôn” một cách xuyên suốt.

Dự án Đọc sách cùng Xích Lô phối hợp với Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, dưới sự chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các hoạt động góp phần hình thành hệ sinh thái sự kiện và giải thưởng cho kinh tế nông nghiệp Việt Nam với 4 trụ cột liên kết gồm: di sản - sáng tạo - khoa học - sản phẩm. Trong đó có Festival Trà (tháng 10-2026) tôn vinh giá trị di sản, bản sắc, thương hiệu quốc gia của ngành chè Việt Nam. Festival Cà phê (tháng 12-2026) khẳng định giá trị, vị thế thương hiệu ngành hàng quốc gia này trong đổi mới sáng tạo và hội nhập toàn cầu. Giải thưởng OCOP Xanh Việt Nam dành cho các sản phẩm tiêu biểu theo hướng xanh - bền vững - thân thiện với môi trường, mang câu chuyện bản sắc văn hóa bản địa.

*Gieo “hạt tri thức” nông thôn

Ở các không gian Đọc sách cùng Xích Lô, chúng tôi nhìn thấy slogan “Cùng nhau đọc sách, chia sẻ như gieo mầm và chăm sóc từng hạt lúa”. Khẩu hiệu này đi vào thực tế ra sao, thưa bà?

- Dự án Đọc sách cùng Xích Lô do ông Lê Minh Hoan sáng lập, chính thức trở thành DNXH từ tháng 5-2025, đánh dấu hành trình “mang tri thức đến gần hơn với cộng đồng nông thôn, khơi gợi tinh thần học hỏi, đối thoại và phát triển bền vững từ gốc rễ”. Dự án chủ động kiến tạo nhiều hoạt động như: sáng kiến giáo dục “kỹ năng xanh” từ trải nghiệm nông nghiệp và di sản nông thôn chủ đề Hạt gạo tương lai; sáng kiến thúc đẩy đổi mới sáng tạo và gia tăng giá trị nông nghiệp Việt Nam; mạng lưới thanh niên nông thôn khởi nghiệp đổi mới sáng tạo…

Một trong những tâm điểm của Dự án Đọc sách cùng Xích Lô là khuyến đọc cộng đồng, thúc đẩy văn hóa đọc và tinh thần học tập suốt đời thông qua thành lập các không gian học tập - đọc sách từ thành thị đến nông thôn, phục vụ “doanh nông yêu sách”, gia đình và con em nông dân… Đến nay, đã có 35 tủ sách và 2 không gian Đọc sách cùng Xích Lô đi vào hoạt động từ miền Tây cho đến miền Bắc, gắn việc đọc với cuộc sống (người đọc xong phải thấy có ích, áp dụng được), kết hợp linh hoạt giữa truyền thống và công nghệ…

“Tôi rất tâm đắc thông điệp của ông Lê Minh Hoan bày tỏ niềm tin lớn lao rằng: Khi tri thức được chia sẻ bằng sự chân thành và tinh thần đối thoại, mỗi cộng đồng đều có thể trở thành một không gian học tập sống động và mỗi cuốn sách có thể trở thành một hạt giống cho sự đổi thay” - bà Nguyễn Thị Thúy Phượng chia sẻ.

*Bà có thể chia sẻ một số kinh nghiệm từ hành trình gieo "hạt tri thức” nông thôn?

- Phát triển văn hóa đọc ở nông thôn là câu chuyện của phát triển con người. Khi một người nông dân bắt đầu đọc, họ mở rộng cách nghĩ, thay đổi cách làm, tự tin hơn trong cuộc sống. Nếu mỗi xã, mỗi phường đều có những tủ sách thực sự hoạt động, việc đọc trở thành thói quen tự nhiên, tự thân thì sẽ góp phần cho nông thôn Việt Nam phát triển bền vững về kinh tế, tri thức và văn hóa.

Chúng tôi cũng thấy rằng việc gắn kết nông dân, nhà khoa học, chuyên gia sẽ tạo ra những cuốn sách trực quan sinh động, rất “đời”, đầy ắp kinh nghiệm được kiểm chứng cũng như chuyện thực tế nên rất hữu ích. Tới đây, Dự án Đọc sách cùng Xích Lô sẽ ra mắt các tác phẩm như: Tuyển tập Mỗi nghề một bông hoa, Chuyện ruộng đồng, Một thoáng cảm xúc, Phương ngữ miền Tây… của tác giả Lê Minh Hoan (bút danh Xích Lô).

Trân trọng cảm ơn bà!

Trung Nghĩa (thực hiện)

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202605/ba-nguyen-thi-thuy-phuong-giam-doc-doanh-nghiep-xa-hoi-doc-sach-cung-xich-lo-gieo-hat-nang-vang-tri-thuc-nong-thon-35b0cc4/