Chủ tịch Quốc hội: Phân quyền mạnh trong Luật Thủ đô để gỡ điểm nghẽn đô thị

3 giờ trướcBài gốc

Phân quyền tối đa đi đôi kiểm soát chặt

Chiều 8/4, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI dành nhiều thời gian thảo luận tại tổ về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Tham gia thảo luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết: Tại kỳ họp khóa XV, Quốc hội đã ban hành 89 luật, tạo ra sự thay đổi lớn trong hệ thống pháp luật, nhiều quy định mới đã có bước phát triển vượt trội so với Luật Thủ đô hiện hành, khiến một số cơ chế của luật không còn theo kịp.

Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách cần tiếp tục sửa đổi Luật Thủ đô để bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật mới.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, việc sửa đổi Luật Thủ đô là tiền đề để tiến tới xây dựng Luật đô thị đặc biệt. Ảnh: Yến Chi.

Theo Chủ tịch Quốc hội, việc sửa đổi Luật Thủ đô là tiền đề để tiến tới xây dựng Luật đô thị đặc biệt. Tinh thần sửa đổi lần này là phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền thành phố Hà Nội theo nguyên tắc: "Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm".

Dự thảo luật có 7 điểm nổi bật gồm: mở rộng nguyên tắc áp dụng pháp luật; bổ sung quy định miễn trách nhiệm pháp lý; quy định về thành lập đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt; tăng thẩm quyền tổ chức bộ máy cho HĐND thành phố; tăng mức xử phạt vi phạm hành chính; cụ thể hóa quy định ngừng cung cấp điện, nước để xử lý vi phạm và tăng trách nhiệm giải trình, công khai.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, việc cho phép áp dụng các biện pháp xử lý đối với trường hợp vi phạm sẽ trở thành công cụ mạnh mẽ trong quản lý đô thị, đặc biệt là xử lý các công trình vi phạm quy hoạch, xây dựng không phép, vi phạm phòng cháy chữa cháy hoặc môi trường, qua đó góp phần bảo đảm kỷ cương quản lý đô thị.

Ông cũng nhấn mạnh quy hoạch Hà Nội thời gian qua còn chưa bài bản, do đó thành phố cần có tầm nhìn dài hạn, thậm chí tầm nhìn 100 năm trong quy hoạch đô thị. Quy hoạch phải được công bố rõ ràng cho toàn dân biết, đi đôi với triển khai xây dựng, công tác bồi thường, tái định cư và thu hồi đất.

Theo Chủ tịch Quốc hội, việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này cần bảo đảm một số nguyên tắc quan trọng như: phân quyền triệt để cho Hà Nội; có cơ chế bảo vệ cán bộ, khuyến khích sáng tạo; tăng cường công cụ quản lý đô thị; hướng tới mô hình phát triển bền vững, nhấn mạnh kinh tế tri thức, đô thị đa trung tâm, bảo đảm liên kết vùng sông Hồng và bảo tồn văn hóa, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hà Nội theo định hướng "Văn hiến – Văn minh – Hiện đại – Hạnh phúc".

Nhấn mạnh mong muốn của Hà Nội về việc dự án luật sẽ được Quốc hội thông qua theo quy trình rút gọn tại kỳ họp thứ nhất và có hiệu lực từ ngày 1/7, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng khẳng định: "Luật Thủ đô hết sức quan trọng, có tầm nhìn chiến lược, thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng, Nhà nước trong xây dựng Thủ đô vươn tầm khu vực và quốc tế.

Nếu được hoàn thiện theo hướng cân bằng giữa trao quyền mạnh, kiểm soát chặt, minh bạch cao, Luật sẽ trở thành bệ phóng giúp Hà Nội giải quyết ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, thiếu nhà ở xã hội; đồng thời tạo động lực bứt phá phát triển kinh tế trong thời gian tới".

Đại biểu Trần Hoàng Ngân và đại biểu Trần Anh Tuấn thảo luận về dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi). Ảnh: Media Quốc hội.

Cần cơ chế đủ mạnh để giải quyết ùn tắc, ô nhiễm và phát triển đô thị

Cùng thảo luận về dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) cho biết, ngoài Luật Thủ đô 2012 (được sửa đổi, bổ sung vào năm 2024), thời gian qua, Quốc hội đã kịp thời ban hành nhiều cơ chế đặc thù nhằm hỗ trợ Hà Nội tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế.

Tiêu biểu là Nghị quyết 188 cho phép triển khai cơ chế, chính sách đặc biệt để phát triển mạng lưới đường sắt đô thị; tiếp đó là Nghị quyết 258 ngày 11/12/2025 về cơ chế, chính sách đặc biệt để triển khai các dự án quan trọng trên địa bàn Thủ đô.

"Điều này cho thấy khi xuất hiện vướng mắc về thể chế, Quốc hội luôn đồng hành và kịp thời ban hành cơ chế tháo gỡ", ông nhấn mạnh.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều điểm nghẽn, đặc biệt trong các lĩnh vực môi trường, giao thông, xử lý rác thải, ngập úng, phòng cháy chữa cháy và ứng phó biến đổi khí hậu.

Đại biểu dẫn thực tế Hà Nội thường xuyên nằm trong nhóm các thành phố ô nhiễm không khí cao trên thế giới, từ đó, bày tỏ sự đồng thuận cao với dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) và đề nghị sớm thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm giúp Thủ đô có cơ chế đủ mạnh để chủ động giải quyết các vấn đề đô thị, phát triển Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, đa tầng, đa trung tâm; trở thành thành phố có chất lượng sống tốt, người dân hạnh phúc.

Cùng góp ý, đại biểu Trần Anh Tuấn (đoàn TP.HCM) nhấn mạnh nhiều quy định trong dự thảo luật đã thể hiện tinh thần phân cấp triệt để cho HĐND, Chủ tịch UBND, tức phân quyền trực tiếp cho người đứng đầu thành phố trong quản lý đô thị, tài chính ngân sách, đầu tư cũng như các cơ chế ưu đãi.

Ông đánh giá cao quy định cho phép HĐND TP Hà Nội quyết định chủ trương đầu tư đối với các dự án công và dự án PPP có vốn ngân sách địa phương, kể cả trong trường hợp dự án thuộc nhóm quan trọng quốc gia. Theo đại biểu, quy định này thể hiện sự phân cấp mạnh mẽ cho địa phương trong quyết định đầu tư.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng giao Chủ tịch UBND TP Hà Nội quyết định chủ trương đầu tư đối với các dự án thuộc thẩm quyền của UBND, thay vì cơ chế quyết định tập thể như trước, qua đó tăng trách nhiệm của người đứng đầu.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định chặt chẽ hơn, trong trường hợp dự án cần áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt khác với quy định của luật hoặc nghị quyết của Quốc hội, UBND TP Hà Nội cần báo cáo Chính phủ sau khi đã được HĐND thành phố thông qua, nhằm bảo đảm tính thống nhất trong lãnh đạo và tính chặt chẽ về pháp lý.

Yến Chi

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/chu-tich-quoc-hoi-phan-quyen-manh-trong-luat-thu-do-de-go-diem-nghen-do-thi-19226040817244058.htm