Chuyên gia nói về clip mẹ chồng mắng chửi con dâu mới sinh 10 ngày

3 giờ trướcBài gốc

Những ngày gần đây, mạng xã hội lan truyền đoạn video ghi lại cuộc đối thoại căng thẳng giữa một sản phụ mới sinh con và mẹ chồng. Trong clip, người mẹ chồng to tiếng, dùng tay chỉ trỏ và chê bai nhà thông gia nấu ăn không tốt.

Cuộc tranh cãi lên đỉnh điểm khi người mẹ ủng hộ việc con trai mình có người phụ nữ khác, khuyên con dâu nên chấp nhận để giữ gia đình.

Những phát ngôn này khiến dư luận bức xúc, bởi không chỉ dung túng cho hành vi sai trái mà còn gián tiếp gây tổn thương tâm lý cho người phụ nữ đang ở giai đoạn hậu sản.

Vì sao phụ nữ sau sinh dễ tổn thương?

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, chuyên gia tâm lý, TS Phạm Thị Thúy cho biết phụ nữ sau sinh bước vào giai đoạn "nhạy cảm đặc biệt", kéo dài ít nhất trong 3 tháng đầu, thậm chí có thể lâu hơn. Đây là thời điểm cơ thể và não bộ phải thích nghi với hàng loạt thay đổi sinh học đột ngột.

Nghiên cứu y khoa đăng tải trên Spandidos chỉ ra rằng trong thai kỳ, nồng độ estrogen và progesterone tăng cao để duy trì sự phát triển của thai nhi. Tuy nhiên, chỉ trong vòng 24-48 giờ sau khi sinh, các hormone này giảm mạnh, trở về mức trước mang thai. Hiện tượng này thường được ví như "cai hormone", gây ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh điều chỉnh cảm xúc.

Trong bối cảnh đó, chỉ một tác động tiêu cực từ môi trường sống cũng có thể trở thành "giọt nước tràn ly", kích hoạt các rối loạn tâm lý nghiêm trọng.

Hình ảnh trong clip mẹ chồng chửi mắng con dâu mới sinh 10 ngày gây bức xúc. Ảnh cắt từ clip.

Cùng với những biến đổi sinh học, yếu tố tâm lý - xã hội cũng đóng vai trò quan trọng. TS Phạm Thị Thúy cho rằng việc người chồng ngoại tình trong giai đoạn vợ mang thai hoặc mới sinh là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến trầm cảm sau sinh. Mức độ tổn thương ở thời điểm này thường cao hơn nhiều lần so với các giai đoạn khác.

Một nghiên cứu đăng tải trên PubMed cho thấy phụ nữ thiếu sự hỗ trợ từ bạn đời có nguy cơ trầm cảm sau sinh cao gấp 4,5 lần so với nhóm được quan tâm đầy đủ. Khi người chồng, chỗ dựa quan trọng nhất quay lưng, người mẹ dễ rơi vào cảm giác bị bỏ rơi, mất phương hướng và bất lực.

Không dừng lại ở đó, những lời lẽ bênh vực hành vi sai trái, đổ lỗi cho nạn nhân hay áp đặt quan điểm "cam chịu vì gia đình" được xem là một dạng bạo lực tinh thần. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) từng cảnh báo bạo lực ngôn từ kéo dài có thể gây tổn thương tâm lý sâu sắc, làm tăng nguy cơ tự làm hại bản thân ở phụ nữ hậu sản.

Trong nhiều trường hợp, phụ nữ sau sinh có xu hướng im lặng, cam chịu và ít bộc lộ cảm xúc khi đối diện với áp lực tinh thần. Tuy nhiên, theo góc nhìn chuyên môn, đây không hẳn là biểu hiện của sự bình tĩnh hay chấp nhận.

Mang thai khiến nội tiết người phụ nữ biển đổi mạnh, dễ tác động đến cảm xúc và tâm lý người mẹ. Ảnh: Quỳnh Danh

TS Phạm Thị Thúy nhận định trạng thái này có thể là dấu hiệu của “cơ chế phòng vệ né tránh”. Khi bị tổn thương quá mức, não bộ có xu hướng “đóng băng” cảm xúc để tự bảo vệ. Người trong cuộc trở nên ít phản ứng, thu mình và dần tách rời khỏi thực tại.

Theo Tạp chí Y học Việt Nam, hơn 80% phụ nữ trầm cảm sau sinh có biểu hiện khí sắc trầm buồn, mệt mỏi kéo dài và rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng. Nếu phải sống trong môi trường căng thẳng liên tục, khả năng gắn kết mẹ con cũng bị ảnh hưởng, tác động tiêu cực đến sự phát triển tâm lý của trẻ.

Trong trường hợp xấu hơn, nếu không được can thiệp kịp thời, trầm cảm có thể tiến triển thành loạn thần sau sinh, một rối loạn hiếm gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm, khiến người mẹ mất kiểm soát hành vi.

Phụ nữ sau sinh cần sự sẻ chia từ gia đình

Vụ việc cũng phản ánh những định kiến giới vẫn tồn tại sâu sắc trong nhiều gia đình Việt. Các quan niệm như "vì con phải nhịn", "đàn ông trăng hoa là chuyện thường" hay "vợ không khéo giữ chồng" vô hình trung đẩy phụ nữ vào thế yếu.

Một nghiên cứu của Đại học RMIT Việt Nam cho thấy nhiều phụ nữ có xu hướng tự trách bản thân khi hôn nhân rạn nứt, ngay cả khi lỗi không thuộc về mình. Họ lo sợ bị đánh giá, bị xem là "thất bại" trong vai trò làm vợ, làm mẹ.

Theo lý thuyết về sự không nhất quán của cái tôi, khi hình ảnh bản thân không đáp ứng được kỳ vọng xã hội, con người dễ rơi vào cảm giác tội lỗi, xấu hổ và tự ti. Với sản phụ, áp lực "người mẹ lý tưởng" càng khiến họ dễ suy sụp khi gặp biến cố.

Tuy nhiên, chuyên gia tâm lý Phạm Thị Thúy nhận định việc bảo vệ phụ nữ sau sinh cần sự chung tay từ gia đình, cộng đồng và hệ thống y tế.

Phụ nữ sau sinh cần sự sẻ chia rất lớn từ gia đình. Ảnh: Việt Linh

Trước hết, môi trường sống cần được xây dựng trên nền tảng tôn trọng và thấu hiểu. Người mẹ cần được lắng nghe, bảo vệ và chia sẻ. Nếu không gian gia đình gây tổn thương, nên cân nhắc hạn chế tiếp xúc với nguồn áp lực, đồng thời tìm kiếm sự hỗ trợ từ người thân đáng tin cậy.

Bên cạnh đó, nâng cao nhận thức cá nhân cũng đóng vai trò quan trọng. Sản phụ cần hiểu rằng mình không có lỗi trong sự phản bội hay định kiến của người khác. Việc chăm sóc bản thân, nghỉ ngơi hợp lý và duy trì các mối quan hệ tích cực sẽ giúp quá trình phục hồi tinh thần diễn ra thuận lợi hơn.

Can thiệp y tế kịp thời là yếu tố không thể thiếu. Theo chiến lược quốc gia về chăm sóc sức khỏe tâm thần giai đoạn 2023-2030, phụ nữ sau sinh là nhóm được ưu tiên theo dõi. Khi xuất hiện các dấu hiệu buồn chán, lo âu kéo dài trên hai tuần, người mẹ nên đến cơ sở chuyên khoa để được tư vấn và điều trị phù hợp.

Chuyên gia tâm lý Phạm Thị Thúy cho rằng việc lên tiếng chống lại bạo lực tinh thần và quan niệm lỗi thời là trách nhiệm của toàn xã hội. Khi người mẹ được bảo vệ và tôn trọng, đứa trẻ mới có nền tảng phát triển lành mạnh, gia đình mới thực sự bền vững.

Nguyễn Thuận - Lê Huyên

Nguồn Znews : https://znews.vn/chuyen-gia-noi-ve-clip-me-chong-mang-chui-con-dau-moi-sinh-10-ngay-post1625779.html