Đánh thức tiềm năng từ nhịp sống làng nghề

một giờ trướcBài gốc

Xưởng mộc của nghệ nhân Phùng Văn Dích, thôn Bích Chu, xã Vĩnh Phú tạo việc làm thường xuyên cho 20 lao động địa phương, thu nhập từ 15-20 triệu đồng/người/tháng.

Đặt chân đến làng nghề mộc Bích Chu, xã Vĩnh Phú, mùi thơm của các loại gỗ từ lim, dổi đến trắc, mun... hòa quyện cùng tiếng máy xẻ, tiếng đục đẽo lách cách nhịp nhàng, tạo nên một không gian mang đậm bản sắc truyền thống, đặc trưng của làng nghề mộc lâu đời.

Theo sử sách và lời kể của các bậc cao niên, làng mộc có tuổi đời hơn 400 năm. Khởi nguồn từ 8 vị thợ cả dừng chân lập nghiệp và nghề mộc cứ thế bén rễ, truyền đời qua các thế hệ.

Anh Phùng Văn Huy - nghệ nhân có tuổi đời trẻ nhất làng (sinh năm 1978) chia sẻ: “Cha tôi dạy cách cảm nhận cái hồn của gỗ. Từ năm 10 tuổi, tôi đã theo cha rong ruổi khắp các tỉnh miền Bắc để dựng nhà sàn, làm đình, chùa. Mỗi chuyến đi là một lần tích lũy thêm kinh nghiệm làm nghề”.

Dưới bàn tay khéo léo của nghệ nhân Huy, sản phẩm mộc không đơn thuần là đồ dân dụng, mà trở thành những tác phẩm mỹ nghệ giá trị, từ tượng thờ, đại tự sơn son thếp vàng đến những bộ sập gụ tinh xảo, phục dựng và làm mới nhà cổ...

Trong khi làng mộc Bích Chu trầm mặc với gỗ thơm, đục đẽo, chạm khắc tinh xảo mang hơi thở văn hóa và sự tĩnh lặng, thì làng rèn ở Bàn Mạch lại hừng hực với lửa nung, tiếng búa nện, tạo nên sự đổi mới, năng động và khí thế lao động khẩn trương. Hợp tác xã (HTX) Rèn Thanh niên là đơn vị tiên phong thay thế lò than truyền thống bằng lò nung cao tần và máy búa hiện đại. Việc này không chỉ giúp tối ưu chi phí, nâng cao năng suất, mà còn giải quyết bài toán về ô nhiễm môi trường tại các làng nghề bấy lâu nay.

Điều thú vị ở “lò rèn thời đại số” này là sự nhạy bén với thị trường. Để duy trì và mở rộng chuỗi cung ứng, HTX đã sớm vận hành các kênh bán hàng trực tuyến. Những người thợ rèn vốn quen với hơi lửa hầm hập nay lại thuần thục livestream, quay video giới thiệu sản phẩm và chốt đơn ngay trên các nền tảng thương mại điện tử như Facebook, Shopee hay TikTok Shop.

Ông Phùng Văn Đô - Giám đốc HTX Rèn Thanh niên cho biết: “Nhờ áp dụng công nghệ, sản phẩm dao của chúng tôi không chỉ bền, sắc mà còn khẳng định được chỗ đứng trên thị trường. Bộ dao nhà bếp 8 sản phẩm của HTX đã được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh năm 2021, cấp khu vực năm 2022 và cấp quốc gia năm 2023. Hiện nay, HTX tạo việc làm ổn định cho 12 lao động địa phương với thu nhập từ 9-15 triệu đồng/người/tháng; doanh thu đạt hơn 3 tỷ đồng/năm”.

Xã Vĩnh Phú hiện có 6 làng nghề và nghề truyền thống, từ nghề mộc Bích Chu, Thủ Độ, Vân Giang, Vân Hà, đến nghề rèn Bàn Mạch, nghề bún Tân An. Đến nay, địa phương đã có 13 sản phẩm được chứng nhận OCOP, trong đó 4 sản phẩm gỗ đạt OCOP 3 sao và sản phẩm dao DAIKA đạt OCOP 3 sao.

Tuy nhiên, các làng nghề ở xã đang đối mặt với thách thức về không gian sản xuất hạn hẹp và áp lực bảo vệ môi trường trong khu dân cư. Để giải quyết “nút thắt” này, ông Lê Hồng Hải, Chủ tịch UBND xã cho biết: Xã đang xây dựng quy hoạch các làng nghề tập trung để vừa giữ được nghề truyền thống, vừa xử lý dứt điểm vấn đề môi trường. Việc bổ sung xây dựng Cụm công nghiệp Vĩnh Phú với diện tích 50ha được kỳ vọng là “đòn bẩy” tạo quỹ đất sạch, thu hút đầu tư và di dời các cơ sở sản xuất ra khỏi khu dân cư để mở rộng quy mô. Cùng với đó, xã chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao kỹ năng ứng dụng số để mỗi người thợ không chỉ giỏi tay nghề mà còn là một “thương nhân số” nhạy bén.

Để các làng nghề phát triển bền vững, xã tiếp tục tập trung hỗ trợ làng nghề, thúc đẩy liên kết thông qua mô hình HTX để khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ; hỗ trợ xây dựng thương hiệu bài bản; chủ động phối hợp với các tổ chức tín dụng để người dân tiếp cận vốn vay ưu đãi và đẩy mạnh tập huấn chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ chuyển đổi số toàn diện.

Nhịp sống ở Vĩnh Phú hôm nay không chỉ là tiếng búa, tiếng đục mà là hơi thở của sự sáng tạo và khát vọng vươn lên. Những bàn tay khéo léo cùng sự năng động của những người thợ đã và đang minh chứng: Khi truyền thống được tiếp sức bởi công nghệ và tư duy đổi mới, làng nghề truyền thống sẽ phát triển bền vững trên hành trình hội nhập.

Ngọc Thắng

Nguồn Phú Thọ : https://baophutho.vn/danh-thuc-tiem-nang-tu-nhip-song-lang-nghe-253733.htm