ĐBQH Lâm Đồng đề xuất nhiều giải pháp hoàn thiện thể chế tư pháp, đối ngoại

3 giờ trướcBài gốc

Quang cảnh phiên thảo luận chiều 11/4. Ảnh: Khôi Nguyên

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 11/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên làm việc.

“Phải rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm” trong phòng ngừa tranh chấp đầu tư quốc tế

Góp ý vào Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, đại biểu Dương Khắc Mai, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng bày tỏ sự thống nhất cao về sự cần thiết ban hành Nghị quyết.

Đại biểu nhấn mạnh, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý không chỉ nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia mà còn góp phần xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, tạo niềm tin cho nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, để nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, theo ông, cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng cụ thể, rõ trách nhiệm và có tính khả thi cao hơn.

Đại biểu Dương Khắc Mai, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng phát biểu tại phiên thảo luận. Ảnh: Khôi Nguyên

Đối với nội dung phối hợp phòng ngừa tranh chấp đầu tư quốc tế, đại biểu Dương Khắc Mai thẳng thắn chỉ ra dự thảo hiện vẫn mang tính nguyên tắc, chưa đủ rõ để triển khai hiệu quả. Từ đó, ông đề nghị cần xác định rõ cơ quan đầu mối chủ trì trong tham mưu chính sách, đồng thời, thiết kế quy trình phối hợp liên ngành cụ thể, nhất là trong quá trình đàm phán, ký kết các cam kết quốc tế và xử lý tình huống phát sinh.

Đáng chú ý, đại biểu đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu bổ sung cơ chế phản hồi đối với nhà đầu tư, trong đó cần quy định rõ thời hạn xử lý phản ánh, kiến nghị; bảo đảm tính minh bạch và ràng buộc trách nhiệm. “Nếu không quy định cụ thể, cơ chế phòng ngừa sẽ khó phát huy hiệu quả trên thực tế”, đại biểu nêu rõ.

Liên quan đến trách nhiệm trong tham mưu xây dựng chính sách và thu hút đầu tư, đại biểu cho rằng, việc quy định chung chung “cơ quan, tổ chức” là chưa đủ, dễ dẫn đến khó xác định trách nhiệm khi xảy ra tranh chấp. Vì vậy, cần làm rõ vai trò của từng bộ, ngành, đặc biệt là các cơ quan quản lý chuyên ngành.

Bên cạnh đó, đại biểu Dương Khắc Mai cũng đề xuất bổ sung các cơ chế phòng ngừa từ sớm như: đánh giá rủi ro pháp lý trước khi cấp phép đầu tư, cơ chế tiền hợp đồng và tăng cường minh bạch hóa thủ tục hành chính, qua đó giảm thiểu nguy cơ phát sinh tranh chấp ngay từ đầu.

Ở nội dung xác định cơ quan chủ trì giải quyết tranh chấp, đại biểu phân tích thực tiễn cho thấy, các tranh chấp đầu tư quốc tế thường liên quan đến nhiều cơ quan. Do đó, nếu chỉ dựa vào tiêu chí “biện pháp bị kiện” sẽ khó áp dụng. Ông kiến nghị bổ sung các tiêu chí xác định theo thứ tự ưu tiên, bảo đảm tính linh hoạt và chủ động trong xử lý.

Đối với trách nhiệm phối hợp giải quyết tranh chấp, đại biểu tiếp tục nhấn mạnh, cần tăng tính ràng buộc thông qua quy định cụ thể về thời hạn cung cấp thông tin, trách nhiệm pháp lý và cơ chế giám sát, chế tài. Về chế độ, chính sách cho người thực hiện nhiệm vụ, đại biểu đề nghị làm rõ căn cứ xác định mức phụ cấp, điều kiện hưởng và nguồn kinh phí; đồng thời thiết kế chặt chẽ các quy định về miễn, giảm trách nhiệm để tránh bị lạm dụng nhưng vẫn khuyến khích cán bộ chủ động, sáng tạo trong thực thi nhiệm vụ.

Mở rộng “biên độ” chính sách, nâng tầm hoạt động đối ngoại

Đại biểu Dương Khắc Mai tiếp tục phát biểu đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Ảnh: Khôi Nguyên

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng tiếp tục có nhiều ý kiến sâu sắc, tập trung vào yêu cầu đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại.

Đại biểu Dương Khắc Mai nhấn mạnh, việc sửa đổi luật là cần thiết nhằm thể chế hóa chủ trương hội nhập quốc tế toàn diện, đồng thời đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Tuy nhiên, theo ông, cần tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng mở, linh hoạt và phù hợp hơn với thực tiễn.

Về phạm vi điều chỉnh, đại biểu cho biết, cần rà soát để bao quát đầy đủ các loại hình cơ quan đại diện, đồng thời nghiên cứu bổ sung các mô hình mới như cơ quan đại diện kiêm nhiệm nhiều quốc gia hay các bộ phận chuyên trách về xúc tiến đầu tư, thương mại, khoa học – công nghệ.

Ở chức năng phục vụ phát triển đất nước, đại biểu Mai chia sẻ rằng, cơ quan đại diện cần phát huy tốt hơn vai trò kết nối giữa địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài – một nguồn lực quan trọng trong phát triển. Đồng thời, ông cũng thẳng thắn chỉ ra thực tế nhiều cơ quan đại diện có biên chế hạn chế nhưng phải đảm nhiệm khối lượng công việc lớn. Vì vậy, việc mở rộng chức năng cần đi đôi với tính toán hợp lý về nguồn lực để bảo đảm hiệu quả hoạt động.

Đối với một số quy định cụ thể, đại biểu đề nghị chuyển từ cách tiếp cận liệt kê sang khái quát hóa theo nhóm lĩnh vực nhằm tăng tính ổn định của luật. Bên cạnh đó, ông nhấn mạnh, cần làm rõ khái niệm “văn bản hợp tác” để tránh chồng chéo, bảo đảm thống nhất trong áp dụng.

ĐBQH Nguyễn Văn Ngọc, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Đà Lạt phát biểu tại phiên thảo luận. Ảnh: Khôi Nguyên

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Văn Ngọc, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Đà Lạt tiếp tục đóng góp nhiều ý kiến mang tính đổi mới. Đại biểu nhấn mạnh, cần quy định rõ thời gian kéo dài tối đa nhiệm kỳ Đại sứ nhằm bảo đảm tính chặt chẽ, đồng thời đề xuất bổ sung cơ chế báo cáo Quốc hội để tăng cường giám sát.

Đặc biệt, về nguồn bổ nhiệm Đại sứ, đại biểu Nguyễn Văn Ngọc bày tỏ sự ủng hộ việc mở rộng đối tượng là các chuyên gia, đồng thời chia sẻ quan điểm cần có những “Đại sứ công nghệ”, “Đại sứ kinh tế”, “Đại sứ văn hóa” để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, việc quy định “liệt kê cứng” các tiêu chuẩn chức danh có thể trở thành rào cản đối với những chuyên gia có năng lực nhưng không thuộc hệ thống hành chính nhà nước. Vì vậy, đại biểu kiến nghị điều chỉnh theo hướng quy định mang tính nguyên tắc, giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt và minh bạch.

Bên cạnh đó, đại biểu Ngọc đề xuất bổ sung nội dung về các lĩnh vực công nghệ mới phát sinh trong chức năng của cơ quan đại diện, qua đó tạo điều kiện để hệ thống đối ngoại chủ động thích ứng với sự phát triển nhanh của khoa học – công nghệ.

Với những ý kiến sâu sắc, có trọng tâm, các ĐBQH tỉnh Lâm Đồng đã thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm trước cử tri và đất nước. Những đề xuất không chỉ góp phần hoàn thiện các dự thảo luật, nghị quyết mà còn hướng tới xây dựng một hệ thống chính sách đồng bộ, linh hoạt, hiệu quả đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.