Phát huy vai trò của cơ quan đại diện phục vụ phát triển đất nước

2 giờ trướcBài gốc

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh điều hành phiên thảo luận. Ảnh: Hồ Long

Chiều 11/4, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài.

Quy định rõ trách nhiệm của cơ quan đại diện trong phối hợp với các địa phương trong nước

Các ĐBQH nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước CHXHCN Việt Nam ở nước ngoài nhằm đáp ứng các yêu cầu mới của tình hình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, thực hiện thống nhất quản lý hoạt động đối ngoại, tăng cường tính chuyên nghiệp trong hoạt động của cơ quan đại diện, đáp ứng yêu cầu về chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền của Đảng và Nhà nước, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, góp phần xây dựng nền ngoại giao hiện đại, thể hiện vị trí của công tác đối ngoại là trọng yếu, thường xuyên.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Khánh Duy

Dự thảo Luật đã kiện toàn chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và tăng cường tính chuyên nghiệp, hiện đại của cơ quan đại diện theo hướng, mở rộng phạm vi, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan đại diện gồm: công tác đối ngoại và các lĩnh vực hợp tác mới chưa được thể chế hóa trong Luật, công tác xây dựng và thi hành pháp luật tại quốc gia tiếp nhận, thúc đẩy giao lưu nhân dân, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam phát triển và hoạt động tại quốc gia tiếp nhận, theo dõi và thúc đẩy việc thực hiện cam kết quốc tế; bổ sung nhiệm vụ của cơ quan đại diện trong việc dự báo để ứng phó với tình hình thực tế, các chính sách kinh tế thương mại và biện pháp mà phía nước ngoài có thể áp dụng đối với Nhà nước, doanh nghiệp Việt Nam; làm rõ hơn chức năng bảo hộ công dân và cơ chế ứng phó trong tình huống khẩn cấp.

Cơ bản tán thành với quy định tại khoản 2, Điều 1 dự thảo Luật về phạm vi chức năng, nhiệm vụ của cơ quan đại diện, song ĐBQH Lý Thị Lan (Tuyên Quang) cũng thấy rằng, dự thảo Luật chưa làm rõ cơ chế phối hợp rõ ràng, thực chất và có tính ràng buộc trách nhiệm.

ĐBQH Lý Thị Lan (Tuyên Quang) phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Thực tiễn cho thấy, cơ quan đại diện nước CHXHCN Việt Nam ở nước ngoài và địa phương trong nước có mối quan hệ bổ trợ trực tiếp. Cơ quan đại diện nước CHXHCN Việt Nam ở nước ngoài là đầu mối thông tin, kết nối quốc tế; địa phương là nơi tổ chức thực hiện và xử lý các vấn đề phát sinh. Địa phương có nhu cầu phối hợp với cơ quan đại diện tập trung vào các nội dung như: xác minh đối tác nước ngoài; cung cấp thông tin thị trường và cảnh báo rủi ro; kết nối xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch, văn hóa; hỗ trợ xử lý các vấn đề về công dân, doanh nghiệp; phối hợp xử lý các tình huống phát sinh, đặc biệt là các trường hợp khẩn cấp phụ thuộc nhiều vào thông tin chính thống từ cơ quan đại diện nước CHXHCN Việt Nam ở nước ngoài.

Xuất phát từ thực tế trên, đại biểu Lý Thị Lan đề nghị, quy định rõ trách nhiệm của cơ quan đại diện trong việc phối hợp, hỗ trợ các bộ, ngành và địa phương trong xác minh năng lực, tư cách pháp nhân và thông tin pháp lý của các đối tác nước ngoài khi đến địa phương Việt Nam để đầu tư hoặc ký kết hợp đồng; cung cấp thông tin thị trường, chính sách và cảnh báo rủi ro; tham gia xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch, văn hóa theo yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế; đồng thời, cần làm rõ hơn cơ chế phối hợp với địa phương trong việc cung cấp thông tin, hỗ trợ xử lý các vụ việc liên quan đến công dân, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp, phức tạp.
Đại biểu Lý Thị Lan cũng đề nghị, cần làm rõ hơn trách nhiệm phối hợp hai chiều giữa cơ quan đại diện với các cơ quan, địa phương trong nước, bảo đảm việc trao đổi thông tin, hướng dẫn và hỗ trợ trong quá trình triển khai hoạt động đối ngoại.

Chia sẻ với ý kiến trên, ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) đề nghị bổ sung vai trò của cơ quan đại diện trong việc kết nối địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tại khoản 2, Điều 1 dự thảo Luật (sửa đổi, bổ sung Điều 6 Luật hiện hành).

ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị, cần xem xét thêm vấn đề nhân lực thực hiện vì việc mở rộng phạm vi chức năng, nhiệm vụ đòi hỏi nhân lực thực hiện gia tăng hoặc kiêm nhiệm nhiều hơn. Trong khi đó, tại Báo cáo tổng kết thi hành thực hiện Luật Cơ quan đại diện nước CHXHCN Việt Nam ở nước ngoài ngày 28/01/2026 của Bộ Ngoại giao có đề cập: có những cơ quan đại diện có chỉ tiêu biên chế nhỏ (3 - 5 người) và kiêm nhiệm nhiều địa bàn dẫn đến tình trạng quá tải hoặc kết quả công tác chưa đáp ứng yêu cầu.

Phát huy vai trò cơ quan đại diện trong quảng bá văn hóa và tiếng Việt

ĐBQH Đinh Công Sỹ (Phú Thọ) thống nhất với việc mở rộng thêm các lĩnh vực hợp tác mới của cơ quan đại diện theo yêu cầu hội nhập quốc tế cũng như chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, công nghệ chiến lược; hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam phát triển và hoạt động tại quốc gia tiếp nhận; chủ động dự báo về chính sách kinh tế, thương mại và biện pháp mà phía nước ngoài có thể áp dụng đối với Nhà nước, doanh nghiệp Việt Nam, hợp tác, thúc đẩy thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam và đầu tư từ Việt Nam ra nước ngoài, theo dõi và thúc đẩy việc thực hiện cam kết quốc tế..., nhất là thúc đẩy hợp tác giáo dục, đào tạo phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong công nghệ chiến lược phục vụ nhu cầu phát triển đất nước.

ĐBQH Đinh Công Sỹ (Phú Thọ) phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Đại biểu Đinh Công Sỹ cho rằng, các lĩnh vực hợp tác mới nêu trên là cần thiết cụ thể hóa các nhiệm vụ tại Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới và Nghị quyết số 250/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế... Đại biểu đề nghị, Chính phủ khẩn trương hoàn thiện kế hoạch, lộ trình đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ được cử đi công tác tại cơ quan đại diện thực hiện các nhiệm vụ có tính chuyên môn cao ngoài nhiệm vụ của cán bộ ngoại giao. Do vậy, cũng cần xác định trách nhiệm phối hợp của các cơ quan có liên quan như khoa học công nghệ, giáo dục và đào tạo… để lựa chọn nhân sự phù hợp hoàn thành được nhiệm vụ được giao, lấy tiêu chí hiệu quả thực hiện nhiệm vụ sở tại phục vụ yêu cầu trong nước làm trọng; đồng thời cơ quan đại diện cũng cần chủ động xác định lĩnh vực ưu tiên theo từng thời kỳ để bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước giao phó.

Bên cạnh đó, đại biểu Đinh Công Sỹ đề nghị, cần luật hóa chức năng “thúc đẩy bảo tồn và lan tỏa tiếng Việt” của cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Bởi lẽ, Nghị quyết 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã nêu: “Phát huy vai trò cơ quan đại diện ngoại giao và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong quảng bá nền văn hóa dân tộc; mở rộng giảng dạy tiếng Việt, tạo điều kiện để người Việt Nam ở nước ngoài, các tổ chức và cộng đồng quốc tế giới thiệu đất nước, con người, văn hóa Việt Nam; hỗ trợ nhân rộng mô hình khu phố Việt Nam, làng Việt Nam, các mô hình câu lạc bộ văn hóa, võ thuật, học tiếng Việt… tại các quốc gia có đông cộng đồng người Việt Nam sinh sống và làm việc….”.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Hồ Long

Đại biểu Đinh Công Sỹ cho rằng, dự thảo Luật cần khẳng định vai trò chủ động của cơ quan đại diện phối hợp với các cơ quan, tổ chức sở tại tổ chức các hoạt động để người Việt Nam ở nước ngoài giữ gìn bản sắc dân tộc, thúc đẩy và lan tỏa tiếng Việt; cần xác định đây là một trong những nhiệm vụ chính của cơ quan đại diện. Để thực hiện được nhiệm vụ này, cần có lộ trình thực hiện dài hạn, bài bản và dành nguồn lực, đặc biệt sự tâm huyết của cán bộ ngoại giao phụ trách.

Thanh Chi

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/phat-huy-vai-tro-cua-co-quan-dai-dien-phuc-vu-phat-trien-dat-nuoc-10413245.html