Đảm bảo chế độ chính sách khám chữa bệnh
Tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 11/4, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài.
Quan tâm đến thẩm quyền kéo dài nhiệm kỳ của Đại sứ đặc mệnh toàn quyền đối với Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, đại biểu Quốc hội Nguyễn Đại Thắng, đoàn Hưng Yên cho biết, việc bổ sung thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao như dự thảo luật là cần thiết, góp phần bảo đảm tính linh hoạt, chủ động trong công tác đối ngoại, nhất là những trường hợp phát sinh tình huống đột xuất hoặc cần duy trì tính liên tục trong quan hệ đối ngoại tại địa bàn.
Tuy nhiên, để bảo đảm chặt chẽ, minh bạch và thống nhất trong tổ chức thực hiện, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu quy định cụ thể hơn về điều kiện, tiêu chí, thời hạn kéo dài không quá một nhiệm kỳ đối với Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của các chủ thể khác có liên quan.
Về việc xác lập, điều chỉnh khu vực lãnh sự của cơ quan đại diện lãnh sự Việt Nam ở nước ngoài, đại biểu cho rằng, đây là vấn đề quan trọng, gắn với các vấn đề như quốc phòng, an ninh, đối ngoại và chủ quyền quốc gia. Do đó, để bảo đảm tính chặt chẽ, minh bạch và thống nhất trong tổ chức thực hiện, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu quy định rõ ngay trong luật về nguyên tắc, thẩm quyền, điều kiện và trình tự, thủ tục xác lập điều chỉnh khu vực lãnh sự, tránh giao quy định khung hoặc dẫn chiếu quá rộng cho văn bản dưới luật.
Chiều 11/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài.
Về chế độ, chính sách đối với thành viên cơ quan đại diện và thân nhân, đại biểu Trần Việt Nam, đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Ngoại giao nghiên cứu, rà soát có đề xuất phù hợp về chế độ bảo hiểm khám, chữa bệnh cho thành viên cơ quan đại diện cũng như thân nhân đi theo.
“Quy định hiện nay đang ở mức 500USD/1 người/1 năm để mua bảo hiểm khám, chữa bệnh theo tôi là chưa phù hợp với tình hình thực tế tại nước sở tại, không đáp ứng được nhu cầu khám, chữa bệnh của cán bộ, công chức đang công tác tại cơ quan đại diện. Chúng ta có thể tham khảo kinh nghiệm quốc tế xuất vấn đề này để thành viên cơ quan đại diện và thân nhân được hưởng hợp đồng bảo hiểm tốt hơn”, đại biểu nêu ý kiến.
Linh hoạt kéo dài nhiệm kỳ đối ngoại trong trường hợp đặc biệt
Phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh, các ý kiến đóng góp tại hội trường đều rất sâu sắc, xác đáng, góp phần hoàn thiện dự thảo Luật, đồng thời giúp các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài thực hiện tốt hơn chức năng, nhiệm vụ trong bối cảnh mới.
Đáng chú ý, theo Bộ trưởng, một nội dung xuyên suốt được các đại biểu thống nhất là hoạt động của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và ngành đối ngoại nói chung phải lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm phục vụ.
Trên cơ sở đó, Bộ Ngoại giao tiếp thu đầy đủ các ý kiến liên quan đến việc nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp - đối tượng bảo vệ bên cạnh những pháp nhân và cá nhân; đồng thời, tăng cường mối liên kết giữa cơ quan đại diện ở nước ngoài với địa phương, tổ chức trong nước.
Cùng với đó, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, Bộ Ngoại giao sẽ tiếp thu các ý kiến đề cập đến các lĩnh vực mới trong dự án Luật như về nông nghiệp, cơ chế tài chính liên quan đến nguồn kiều hối, năng lực số, con người số, vấn đề thảm họa… Các nội dung này sẽ tiếp tục được nghiên cứu, cụ thể hóa trong quá trình hoàn thiện dự thảo.
Phát biểu tiếp thu, giải trình các ý kiến của đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị Quốc hội linh hoạt trong việc kéo dài nhiệm kỳ đối với cán bộ làm tốt nhiệm vụ.
Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là việc sử dụng đội ngũ chuyên gia trong hoạt động đối ngoại. Về nội dung này, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, Đảng và Nhà nước thời gian qua đã có nhiều chủ trương, chính sách khuyến khích thu hút, đào tạo và phát huy nguồn lực từ đội ngũ chuyên gia.
Trong dự thảo Luật lần này, các tiêu chuẩn đối với người đứng đầu cơ quan đại diện đã được quy định khá cụ thể, bao gồm yêu cầu về bản lĩnh chính trị, trình độ lý luận, năng lực tham mưu, khả năng tập hợp, đoàn kết nội bộ và trình độ chuyên môn.
Đối với đội ngũ chuyên gia, hiện Chính phủ đang xây dựng và lấy ý kiến về nghị định quy định tiêu chí cụ thể, bao gồm yêu cầu về học vấn, kinh nghiệm công tác, quá trình tham gia đàm phán quốc tế… Đây là cơ sở để lựa chọn, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao cho hoạt động đối ngoại.
Thứ hai, liên quan đến thẩm quyền kéo dài nhiệm kỳ của Trưởng cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài, theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, hiện nay đã có sự phân cấp theo hướng giao Bộ trưởng Bộ Ngoại giao thẩm quyền quyết định trong một số trường hợp, đồng thời vẫn phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ và các cấp có thẩm quyền.
Thứ ba, về việc kéo dài nhiệm kỳ. Theo Bộ trưởng, trong thực tế là rất hạn hữu, chỉ áp dụng trong những trường hợp đặc biệt khi cán bộ đại diện có quan hệ tốt với địa bàn, phục vụ hiệu quả lợi ích quốc gia và quan hệ song phương. Do đó, Chính phủ đề nghị Quốc hội cho phép quy định theo hướng linh hoạt để phù hợp thực tiễn.
Thứ tư, đối với vấn đề phân định khu vực lãnh sự, dự thảo Luật đề xuất giao Bộ trưởng Bộ Ngoại giao quyết định trên cơ sở trao đổi, thống nhất với các cơ quan liên quan và phù hợp với thỏa thuận với nước sở tại. Về nội dung này, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, đây là nội dung quan trọng, trước đây chưa được luật hóa đầy đủ. Việc bổ sung vào dự thảo Luật nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, giúp công tác quản lý lãnh sự được thực hiện bài bản, hiệu quả hơn.
Thứ năm, liên quan đến chính sách quốc tịch, Bộ trưởng khẳng định, hiện nay quy định của Việt Nam theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho người Việt Nam ở nước ngoài khi có nhu cầu trở lại quốc tịch.
Bên cạnh đó, các nội dung liên quan đến chế độ phụ cấp, kiêm nhiệm cũng sẽ được xây dựng tiêu chí cụ thể nhằm tránh lạm dụng, bảo đảm tính hợp lý trong tổ chức bộ máy và phân công nhiệm vụ tại các cơ quan đại diện.
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao cho biết, các ý kiến đóng góp của đại biểu Quốc hội đối với dự thảo Luật sẽ được Bộ tiếp thu, quán triệt sâu sắc, làm cơ sở chỉ đạo các cơ quan đại diện và Trưởng cơ quan đại diện nâng cao hiệu quả thực thi nhiệm vụ trong thời gian tới.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài đã được trình bày tại phiên họp sáng ngày 9/4 và thảo luận tại tổ sáng ngày 10/4/2026. Qua tổng hợp đã có 38 lượt ý kiến phát biểu, 1 đại biểu gửi ý kiến bằng văn bản tham gia về nội dung của dự án luật. Các ý kiến cơ bản nhất trí với dự thảo luật, đồng thời tham gia ý kiến cụ thể vào các nội dung sau: về phạm vi điều chỉnh, sự phù hợp với chủ trương của Đảng, Hiến pháp và tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, tính tương thích với điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia; về nội dung thực hiện phân cấp, phân quyền trong dự thảo luật; về kinh phí của cơ quan đại diện tại khoản 8 Điều 1; về bổ sung tiêu chuẩn bổ nhiệm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền tại khoản 9 Điều 1; về chế độ, chính sách tại khoản 12 Điều 1; về bổ sung thẩm quyền, trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao tại khoản 13 Điều 1.
Hoàng Hòa