Đến Quảng Trị trực tiếp xem tìm kiếm hài cốt phi công Mỹ mất tích trong chiến tranh

một giờ trướcBài gốc

Hiện trường đang khai quât tìm kiếm hài cốt phi công Mỹ tại Quảng Trị.

Vùng đất Quảng Bình cũ (nay là Quảng Trị), từng oằn mình trong khói lửa chiến tranh, những ngày này đang đón những bước chân lặng lẽ nhưng đầy ý nghĩa của một hành trình đi tìm ký ức.

Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Việt Nam, đoàn của Dự án “Sáng kiến Tìm kiếm Người Việt Nam Mất tích trong Chiến tranh” (TTU-VWAI), cùng đối tác Mission POW/MIA và phối hợp với Văn phòng Tùy viên Quốc phòng Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội, chúng tôi đã có mặt tại Quảng Bình – nơi từng được gọi là “tuyến lửa” khốc liệt. Chuyến đi không chỉ là một hoạt động thực địa, mà còn là một cuộc đối thoại thầm lặng với lịch sử.

Khung cảnh hiện trường không ồn ào, không kịch tính như những thước phim chiến tranh. Thay vào đó là sự tĩnh lặng, kiên nhẫn và tỉ mỉ đến từng chi tiết. Những hố khai quật được mở ra từng lớp, từng lớp đất được bóc tách cẩn trọng. Các chuyên gia cúi mình trước lòng đất, như thể đối thoại với quá khứ. Những thùng đất được chuyển đi, sàng lọc, rửa sạch, với hy vọng mong manh tìm thấy những mảnh xương nhỏ bé – những dấu vết cuối cùng của một con người.

Công việc ấy, nhìn từ bên ngoài, có thể giống như “đãi cát tìm vàng”. Nhưng giá trị của nó không nằm ở vật chất, mà ở ý nghĩa nhân văn sâu sắc: trả lại tên tuổi cho những người đã khuất, mang lại câu trả lời cho những gia đình vẫn đang chờ đợi. Theo cập nhật từ DPAA, số quân nhân Hoa Kỳ còn mất tích trong Chiến tranh Việt Nam hiện còn 1.565 trường hợp – một con số không chỉ là thống kê, mà là những câu chuyện chưa khép lại.

Điều đáng chú ý là hành trình tìm kiếm này không phải là nỗ lực đơn lẻ. Đó là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bên, từ cơ quan chính phủ đến các tổ chức phi chính phủ, từ các nhà khoa học đến người dân địa phương. Phía Việt Nam, với vai trò tích cực, đã tham gia thông qua Vietnam Office for Seeking Missing Persons (VNOSMP), thể hiện tinh thần hợp tác và trách nhiệm chung trong việc giải quyết những hệ lụy của chiến tranh.

Trong dòng chảy hợp tác ấy, Mission POW/MIA tiếp tục đóng vai trò cầu nối, hỗ trợ kết nối nguồn lực nghiên cứu lịch sử, khảo cổ và giám định pháp y. Bên cạnh đó, hai đồng Chủ nhiệm của TTU-VWAI là GS.TS Steve Maxner và PGS.TS Alex- Thai Dinh Vo của Texas Tech University cũng góp phần quan trọng khi cung cấp kho tư liệu phong phú và đội ngũ chuyên gia. Đặc biệt, TS. Uyên Carrie Nguyễn – người đang trực tiếp tham gia hỗ trợ các hoạt động kiểm kê và xác minh.

Chùm ảnh sự kiện tìm kiếm phi công Mỹ mất tích trong chiến tranh tại Quảng Trị, 2026.

Nhìn rộng hơn, công tác tìm kiếm hài cốt quân nhân Hoa Kỳ mất tích không chỉ mang ý nghĩa nhân đạo đơn thuần. Trong nhiều thập niên qua, chính những nỗ lực bền bỉ này đã góp phần xây dựng lòng tin giữa hai quốc gia từng là cựu thù. Từ những cuộc tiếp xúc ban đầu mang tính nhân đạo, Việt Nam và Hoa Kỳ đã từng bước tiến tới bình thường hóa quan hệ, mở ra một chương mới trong hợp tác song phương.

Ở một góc nhìn văn hóa, hành trình tìm kiếm này còn phản ánh một giá trị sâu xa: sự tôn trọng quá khứ. Dù là người Việt Nam hay Hoa Kỳ, dù đứng ở bên nào của chiến tuyến, mỗi sinh mạng đều xứng đáng được ghi nhận và tưởng nhớ. Việc cùng nhau tìm kiếm, xác minh và hồi hương hài cốt không chỉ là hành động nhân đạo, mà còn là biểu hiện của sự hòa giải – một sự hòa giải không cần lời tuyên bố, nhưng được thể hiện qua hành động cụ thể.

Vùng đất Quảng Bình cũ, với những cánh rừng từng che chở bộ đội, nay lại chứng kiến một hình thức “hợp tác” khác – nơi những người từng ở hai phía chiến tuyến cùng cúi xuống một mảnh đất, cùng tìm kiếm câu trả lời. Những người dân địa phương, từng sống qua bom đạn, nay lại góp sức trong việc vận chuyển đất, hỗ trợ hiện trường. Họ không chỉ tham gia như những người hỗ trợ, mà còn như những chứng nhân của một quá trình khép lại quá khứ.

Có thể nói, mỗi mảnh xương được tìm thấy không chỉ là một phát hiện khoa học, mà còn là một bước tiến trong hành trình hàn gắn. Mỗi cuộc khai quật thành công là một câu chuyện được khép lại, một gia đình được an ủi, và một phần lịch sử được soi sáng.

Trong bối cảnh thế giới còn nhiều xung đột, câu chuyện hợp tác Việt – Mỹ trong tìm kiếm người mất tích mang một thông điệp đặc biệt: quá khứ, dù đau thương đến đâu, vẫn có thể được đối diện bằng tinh thần nhân văn và thiện chí. Và chính từ những hành động nhỏ bé nhưng bền bỉ ấy, một tương lai dựa trên sự hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau có thể được xây dựng.

Chuyến đi đến Quảng Trị của chúng tôi, vì thế không chỉ là một hoạt động thực địa, mà còn là một hành trình cảm xúc. Ở đó, chúng tôi không chỉ chứng kiến công việc khai quật, mà còn thấy được sự giao thoa giữa quá khứ và hiện tại, giữa ký ức và hy vọng. Và hơn hết, chúng tôi nhận ra rằng: hòa bình không chỉ là sự im tiếng súng, mà còn là khả năng cùng nhau chữa lành những vết thương còn sót lại.

Khép lại quá khứ không có nghĩa là lãng quên. Ngược lại, đó là cách để nhớ một cách trọn vẹn hơn – nhớ để hiểu, để cảm thông, và để không lặp lại. Những nỗ lực tìm kiếm tại Quảng Trị hôm nay và những vùng đất khác nữa, chính là minh chứng cho điều đó: một hành trình lặng lẽ, nhưng đầy ý nghĩa, hướng tới một tương lai chung – nơi lịch sử được tôn trọng, và con người được đặt ở vị trí trung tâm của mọi giá trị.

Đồng Hới, tháng 5/2026
Đặng Vương Hưng
(Thành viên của TTU-VWAI)

Đặng Vương Hưng

Nguồn VHPT : https://vanhoavaphattrien.vn/den-quang-tri-truc-tiep-xem-tim-kiem-hai-cot-phi-cong-my-mat-tich-trong-chien-tranh-a33180.html