Vọng mãi tiếng chiêng bên dòng Cu Đê

một giờ trướcBài gốc

Nhờ du lịch cộng đồng phát triển, nhiều người trẻ đồng bào Cơ tu ở Tà Lang, Giàn Bí (phường Hải Vân) tích cực tham gia bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Ảnh: ĐOÀN HẠO LƯƠNG

Tiếng chiêng như một lời mời gọi du khách, khi văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Cơ Tu đang được bảo tồn và phục dựng.

Làm du lịch gắn với bảo tồn văn hóa

Nằm dọc theo dòng sông Cu Đê, các khu du lịch sinh thái trên địa bàn các tổ dân phố Tà Lang, Giàn Bí (phường Hải Vân) như viên ngọc xanh ẩn mình giữa đại ngàn. Và vẻ đẹp thiên nhiên ấy sẽ thiếu chiều sâu và bản sắc riêng nếu không có văn hóa của đồng bào Cơ Tu.

Là người tiên phong làm du lịch cộng đồng, anh Đinh Văn Như (46 tuổi, chủ homestay Alang Nhu) cho biết, muốn bảo tồn văn hóa đồng bào Cơ Tu thì phải làm du lịch cộng đồng, gắn liền với bảo tồn hệ sinh thái và bảo vệ môi trường. Mô hình du lịch của anh Đinh Văn Như được nhiều bà con hưởng ứng. Hằng tuần có khách lên tham quan, anh bố trí cho bà con tham gia múa cồng chiêng, đốt lửa trại phục vụ du khách. Từ đó, bà con nâng cao ý thức bảo tồn văn hóa của đồng bào mình.

“Năm ngoái, phường Hải Vân và thành phố đầu tư rất bài bản cho việc dàn dựng chương trình "Miền ký ức Cơ Tu". Đến nay, chương trình đã đi vào hoạt động thường xuyên vào thứ Bảy hằng tuần và bán vé cho du khách. Nhờ đó, văn hóa của đồng bào mình được bảo tồn một cách bài bản", anh Đinh Văn Như nói.

Chương trình "Miền ký ức Cơ Tu" với đội múa là người dân bản địa. Mỗi đêm múa khoảng tầm 45 phút. Ngoài ra, lãnh đạo phường còn làm việc với các đơn vị du lịch đưa đội múa đi biểu diễn ở các điểm du lịch khác như làng Lá, Trung tâm thương mại thành phố Đà Nẵng, Bà Nà Hills, Cổng trời Đông Giang, phố cổ Hội An, Khu nghỉ dưỡng Furama, phố đi bộ Bạch Đằng… Bà con được hưởng lợi 40% của tổng show diễn, còn 60% thuộc về ban điều hành.

Nhờ chương trình này mà văn hóa truyền thống của đồng bào Cơ Tu ở phường Hải Vân được bảo tồn và phát huy. Nhiều phong tục, lễ hội trước đây bị mai một được người dân tìm tòi, sưu tầm thông qua trao đổi với đồng bào Cơ Tu ở vùng núi Đông Giang, Tây Giang.

Cần chính sách khôi phục và bảo tồn

Để hỗ trợ bà con Cơ Tu khôi phục và bảo tồn văn hóa đồng bào mình, thời gian qua, chính quyền xã Hòa Bắc (nay là phường Hải Vân) đã tổ chức nhiều lớp học đánh cồng chiêng, múa tâng tung da dá, dệt vải, hát lý… Từ không ai biết múa tâng tung da dá, không biết đánh cồng chiêng, dệt vải…, nay nhiều người đã rất thành thạo.

Bên cạnh đó, người lớn trong làng còn có ý thức truyền dạy lại cho lớp trẻ nên các phong tục văn hóa và nghề truyền thống hầu như được bảo tồn khá tốt.

Những tiếng cồng chiêng vang lên giữa núi rừng Hòa Bắc mời gọi du khách về với lễ hội buôn làng. Ảnh: ĐOÀN HẠO LƯƠNG

Già làng Bùi Văn Siêng (76 tuổi, sống ở tổ dân phố Giàn Bí) cho biết, trước đây các điệu múa tâng tung da dá bị mai một. Sau này, chính quyền và bà con ở địa phương quyết tâm khôi phục.

“Bây giờ du lịch cộng đồng phát triển nên du khách đến tham quan, trải nghiệm có nhu cầu múa tâng tung da dá, cồng chiêng và các điệu khác… của đồng bào Cơ Tu. Tôi rất tự hào khi bản sắc văn hóa của đồng bào mình được du khách đến xem và thưởng thức ngày càng đông. Tôi cũng thường xuyên nhắc nhở bà con luôn nâng cao ý thức bảo tồn, truyền lại cho con cháu học hỏi và giữ bản sắc dân tộc của mình”, già làng Bùi Văn Siêng bày tỏ.

Tuy vậy, trước quá trình đô thị hóa, văn hóa truyền thống của đồng bào Cơ Tu cũng đối mặt nhiều thách thức. Anh Đinh Văn Như trăn trở: “Văn hóa đồng bào Cơ Tu hiện nay được duy trì và bảo tồn chủ yếu là nhờ truyền miệng, qua biểu diễn hình thể. Trên địa bàn tổ dân phố Giàn Bí, trước đây người biết đánh chiêng, trống chỉ còn trên đầu ngón tay. Nhờ có du lịch, lớp trẻ mới tích cực tham gia vì có thu nhập. Du lịch được xem như một liều thuốc hiệu nghiệm để chúng tôi tiếp tục duy trì, bảo tồn văn hóa của mình”.

Theo anh Đinh Văn Như, việc đưa văn hóa truyền thống của đồng bào Cơ Tu vào dạy trong trường học cần được quan tâm thực hiện. “Mình đề xuất lãnh đạo xã và các trường học khuyến khích học sinh người Cơ Tu mặc trang phục truyền thống dân tộc vào thứ Hai hằng tuần. Ngoài ra, nhà trường nên tổ chức các chương trình văn nghệ mang bản sắc của đồng bào Cơ Tu vào các ngày lễ hội để học sinh có ý thức gìn giữ văn hóa của dân tộc mình”, anh Đinh Văn Như nói.

ĐOÀN HẠO LƯƠNG

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/vong-mai-tieng-chieng-ben-dong-cu-de-3336219.html