Về vấn đề nhà ở cho công nhân, tỉnh Bình Dương cũ (nay là TP HCM) đã từng có rất nhiều kinh nghiệm phát triển hiệu quả. Với đặc thù còn các khu đất trống, dễ quy hoạch bài bản, các nhà máy tập trung tại các khu công nghiệp; nên Bình Dương đã từng thực hiện nhiều dự án nhà ở cho công nhân với giá tiền phù hợp, chất lượng phù hợp, được mọi người đánh giá rất cao. Kinh nghiệm này hiện đang được cơ quan chức năng TP tham khảo áp dụng, là một trong các giải pháp để Công đoàn TP phối hợp triển khai 100.000 căn NƠXH cho công nhân trong 5 năm tới. Theo Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) TP HCM, hiện đã có một số DN tham gia đầu tư trong chương trình. Trong đó, một DN cam kết đầu tư ít nhất 20.000 căn; một DN dự kiến xây 30.000 căn tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ; một DN phát triển dự án tại các khu vực tập trung đông công nhân như Hiệp Phước, An Phú Tây, Tân Mỹ.
Khoảng 50.000 căn trong tổng số này dự kiến được triển khai theo hình thức cho thuê hoặc thuê mua. Theo mô hình mới, có thể DN sử dụng lao động thông qua tổ chức công đoàn sẽ đăng ký thuê, chi trả chi phí để công nhân được ở miễn phí hoặc chỉ đóng một phần nhỏ. Đại diện LĐLĐ cho biết, nhiều DN sẵn sàng chi tiền thuê NƠXH thay cho công nhân nhằm giữ chân NLĐ và giảm chi phí vận chuyển. Một số DN đã đăng ký thuê chỗ ở cho công nhân tại các khu vực Phú Mỹ, Tân Phú Trung và Châu Đức với tổng quy mô hàng chục nghìn chỗ.
Khảo sát của LĐLĐ thực hiện gần đây với 200.000 công nhân cho thấy 95% NLĐ mong muốn mua NƠXH để ổn định cuộc sống tại TP. Để thúc đẩy chương trình, LĐLĐ đã thành lập tổ công tác làm việc trực tiếp với các DN và địa phương nhằm tìm quỹ đất phù hợp, ưu tiên các dự án cách nơi làm việc không quá 10km. Dự án đầu tiên dự kiến sẽ khởi công vào tháng 6 tới đây tại xã Tân Vĩnh Lộc, quy mô 1.785 căn hộ trên diện tích 2,8ha, phục vụ hơn 4.400 công nhân. Nhiều dự án khác đang hoàn thiện thủ tục đầu tư.
Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP HCM trở thành địa phương có lực lượng công nhân lớn nhất cả nước với hơn 7 triệu lao động, kéo theo nhu cầu cấp thiết về NƠXH. Với mức lương chưa cao, có thể phải làm ca kíp, đời sống một bộ phận công nhân còn khó khăn. Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chia sẻ về những khó khăn, thiếu thốn mà anh chị em công nhân đang phải đối mặt: “Nhiều người còn phải thuê trọ trong những căn phòng nhỏ, điều kiện sinh hoạt còn khó khăn, chật chội, thiếu thốn (…) Có người làm việc vất vả quanh năm nhưng tích lũy chưa được bao nhiêu”. Vì vậy, chương trình phát triển nhà ở cho công nhân mà TP HCM đang thực hiện là hết sức cấp bách, cần thiết, ý nghĩa; để công nhân được sống trong những điều kiện ngày càng tốt hơn, tương xứng với những đóng góp to lớn của mình cho DN, cho TP và cho đất nước.
Huỳnh Ngọc Hiếu