Lấp khoảng trống pháp lý hôn nhân đồng giới để bảo vệ quyền trẻ em

3 giờ trướcBài gốc

Hoàn thiện pháp lý về hôn nhân đồng giới

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 11/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về ba dự án luật gồm: Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý.

Góp ý đối với dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), đại biểu Dương Minh Ánh đánh giá cao sự chuẩn bị công phu của cơ quan soạn thảo, đồng thời bày tỏ sự đồng thuận về sự cần thiết sửa đổi luật nhằm cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng, phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Tuy nhiên, đại biểu chỉ ra một khoảng trống pháp lý đáng lưu ý. Theo đó, hiện nay pháp luật chưa có quy định cho phép ghi nhận đầy đủ thông tin cha, mẹ đối với trẻ em trong các gia đình có yếu tố đồng giới - LGPT khi đăng ký khai sinh.

Đại biểu Quốc hội Dương Minh Ánh, đoàn Hà Nội phát biểu thảo luận tại hội trường.

Phân tích thực tiễn, đại biểu Quốc hội cho biết, nhiều trẻ em đang được sinh ra và nuôi dưỡng trong gia đình có hai người cùng giới tính đóng vai trò là cha, mẹ. Tuy nhiên, hệ thống pháp luật hiện hành mới chỉ công nhận một người trong giấy khai sinh, dẫn đến việc đứa trẻ chỉ được thừa nhận “một nửa gia đình” về mặt pháp lý.

“Trong trường hợp xảy ra rủi ro, người còn lại không có quyền đại diện hợp pháp đối với chính đứa trẻ mà mình nuôi dưỡng. Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền công dân của trẻ em”, đại biểu nhấn mạnh, đồng thời cho rằng đây là khoảng trống pháp lý cần sớm được xem xét, hoàn thiện.

Theo đại biểu Dương Minh Ánh, pháp luật thường có độ trễ so với thực tiễn, nhưng trong trường hợp này, khoảng cách là khá lớn, dẫn đến việc một nhóm trẻ em chưa được bảo đảm đầy đủ quyền lợi hợp pháp. Vấn đề đặt ra không phải là tranh luận về mô hình gia đình, mà là việc pháp luật có bảo vệ đầy đủ quyền lợi chính đáng của trẻ em hay không.

Nếu câu trả lời là có, thì không nên để tồn tại tình trạng trẻ em có gia đình trên thực tế nhưng lại không được thừa nhận đầy đủ về mặt pháp lý. Điều này, theo đại biểu, chưa bảo đảm đầy đủ quyền con người theo Hiến pháp và quyền trẻ em theo quy định của pháp luật.

Trong khi đó, dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) đã đề cập chính sách của Nhà nước về bảo đảm quyền đăng ký khai sinh cho tất cả trẻ em sinh ra tại Việt Nam hoặc sinh sống ổn định trên lãnh thổ Việt Nam. Tuy nhiên, các quy định cụ thể chưa thể hiện rõ tinh thần này.

Từ đó, đại biểu đề xuất một số nội dung sửa đổi, bổ sung. Thứ nhất, đề nghị bổ sung quy định tại Điều 15 theo hướng thông tin về cha, mẹ trong giấy khai sinh được xác định theo quan hệ pháp lý với trẻ em, không phụ thuộc vào giới tính. Đồng thời, cho phép ghi nhận đầy đủ cả hai người trong trường hợp trẻ em có hai người cùng giới tính nuôi dưỡng và đã được xác lập quan hệ cha - mẹ - con theo quy định của pháp luật.

Thứ hai, đề xuất bổ sung cơ chế công nhận người cùng nuôi dưỡng có quyền và nghĩa vụ pháp lý đối với trẻ em, kể cả trong trường hợp không phải là cha - mẹ sinh học, nếu có căn cứ chứng minh việc chăm sóc, nuôi dưỡng ổn định, lâu dài, vì lợi ích tốt nhất của trẻ. Trình tự, thủ tục thực hiện giao Chính phủ quy định.

Thứ ba, bổ sung nguyên tắc bảo vệ quyền trẻ em trong đăng ký hộ tịch, bảo đảm mọi quy định liên quan phải đặt lợi ích tốt nhất của trẻ em làm trung tâm, không làm phát sinh phân biệt đối xử.

Tham khảo kinh nghiệm quốc tế về quê quán cá nhân

Cùng thảo luận về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), đại biểu Trần Văn Tuấn cũng kiến nghị xem xét, giải thích rõ từ ngữ “quê quán cá nhân” được nêu ra tại khoản 8, điều 2 của dự án luật.

Theo đại biểu, quê quán là vấn đề chưa pháp luật nào giải thích được, chưa có tiêu chí cụ thể để xác định quê quán cá nhân. Thực tế chúng ra đều hiểu, quê quán là xuất xứ của một cá nhân. Nguồn gốc xuất xứ đó là nơi sinh hay là nơi sinh sống, nơi cư trú hay là nơi có anh em, họ hàng nhiều thế hệ sinh sống, lâu dài. Đây là vấn đề còn hết sức mơ hồ.

Đại biểu Trần Văn Tuấn, đoàn Bắc Ninh đề nghị, tham khảo kinh nghiệm quốc tế về nội dung "quê quán cá nhân" trong Luật Hộ tịch (sửa đổi).

Chính vì vậy, đại biểu đề xuất, thông tin về quê quán phải phản ánh nguồn gốc xuất xứ của cá nhân; đồng thời cần bổ sung vào dự thảo luật điều khoản về tiêu chí cụ thể để xác định quê quán.

Tuy nhiên, từ thực tế, đại biểu cũng cho rằng, rất khó để xây dựng tiêu chí xác định quê quán, do ở xã hội hiện đại, điều kiện sinh sống, làm việc thường xuyên có sự biến động. Vì vậy, đề nghị ban soạn thảo đánh giá rõ hơn ý nghĩa và sự cần thiết của việc xác định quê quán cá nhân theo Luật Hộ tịch, trong đó cần tham khảo kinh nghiệm quốc tế về nội dung này.

Dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) được thiết kế theo hướng tinh gọn hơn, chỉ gồm 4 chương, 30 điều, giảm đáng kể so với Luật hiện hành (giảm 3 chương, 47 điều). Trong các nội dung sửa đổi, dự thảo Luật đề xuất phân quyền mạnh mẽ cho cấp cơ sở. Theo đó, UBND cấp xã được giao thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện hộ tịch, không phụ thuộc nơi cư trú hay địa giới hành chính. Đồng thời, bổ sung thẩm quyền đăng ký giám sát việc giám hộ, chấm dứt giám hộ mà không bị ràng buộc bởi nơi cư trú của người được giám hộ.

Hoàng Hòa

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/lap-khoang-trong-phap-ly-hon-nhan-dong-gioi-de-bao-ve-quyen-tre-em-451530.html