Công nghệ này sử dụng tia laser năng lượng cao khắc dữ liệu vào khối thủy tinh borosilicate – vật liệu chịu nhiệt phổ biến. Theo nghiên cứu đăng trên Nature, chỉ một tấm kính vuông 12cm, dày 2mm có thể lưu trữ tới 4,8 terabyte dữ liệu, tương đương khoảng hai triệu cuốn sách.
Cơ chế hoạt động dựa trên các xung laser siêu ngắn tạo ra “vụ nổ nano” bên trong vật liệu, làm thay đổi cấu trúc và đặc tính truyền sáng của thủy tinh để mã hóa dữ liệu. Thông tin được đọc lại bằng kính hiển vi quang học kết hợp thuật toán học máy, cho phép truy xuất dữ liệu từ 300 lớp xếp chồng.
Các thử nghiệm cho thấy dữ liệu vẫn nguyên vẹn sau 10.000 năm ở nhiệt độ 290°C, và có thể bền hơn nhiều ở điều kiện phòng.
Richard Black, Trưởng dự án Project Silica tại Microsoft Research Cambridge, cho biết khác với công nghệ từ tính dễ suy giảm theo thời gian, dữ liệu trên thủy tinh gần như “bất biến” sau khi ghi và không cần bảo trì định kỳ.
Giới chuyên gia đánh giá cao tiềm năng của giải pháp này. Mark Bathe (MIT) nhận định đây có thể là kho lưu trữ gần như vĩnh viễn cho dữ liệu quan trọng, trong khi Peter Kazansky (Đại học Southampton) cho rằng công nghệ có thể tạo bước ngoặt cho ngành trung tâm dữ liệu.
Dù chưa phù hợp thay thế ổ cứng trong nhu cầu truy cập thường xuyên do không thể ghi đè và cần thiết bị chuyên dụng, hệ thống này được xem là giải pháp lý tưởng cho lưu trữ dài hạn như dữ liệu khoa học, hồ sơ di sản hay tài liệu phòng chống thiên tai.
Microsoft hiện hợp tác cùng sinh viên phát triển tấm kính lưu giữ thông tin về sự sống trên Trái đất, lấy cảm hứng từ Đĩa Vàng (Golden Record) của NASA. Với chi phí bảo quản gần như bằng không sau khi ghi dữ liệu, công nghệ này mở ra triển vọng lưu giữ tri thức nhân loại cho nhiều thế hệ.
(theo TTXVN)