Người chiến sĩ trinh sát Quân Tiên Phong và ý chí 'Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh'

5 giờ trướcBài gốc

Cựu chiến binh Ngô Duy Thanh - Nguyên Trưởng Ban Trinh sát F308 (Đại đoàn 308 - tiền thân của Sư đoàn 308) từng tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ. Ảnh: Hồng Giang

Từ chàng sinh viên Nam Định đến “mắt và tai” của quân đội

Sinh ra và lớn lên tại vùng quê Xuân Tân, Xuân Trường, Nam Định cũ (nay thuộc tỉnh Ninh Bình)– mảnh đất giàu truyền thống cách mạng và cũng là quê hương của cố Tổng Bí thư Trường Chinh, ngọn lửa yêu nước trong chàng trai Ngô Duy Thanh đã nhen nhóm từ rất sớm. Năm 1949, ông gác lại bút nghiên để tham gia lực lượng du kích và quân báo địa phương.

Khát vọng cống hiến cho phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc đã thôi thúc ông Thanh lên đường tham gia chiến đấu. Ông được phân công về Đại đoàn 308 (Quân Tiên Phong) – đơn vị chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam vào năm 1952. Với ông, được đứng trong hàng ngũ của “Quân Tiên Phong” không chỉ là niềm tự hào mà còn là một trọng trách lớn lao trước Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, ông giữ vai trò chiến sĩ trinh sát – người được ví như "mắt và tai" của quân đội. Nhiệm vụ của ông là những chuyến băng rừng, vượt qua hàng rào phòng thủ dày đặc của địch để nắm bắt từng địa hình, địa vật và quân số tại các phân khu độc lập.

"Tôi đã trực tiếp điều tra và báo cáo chính xác về bố phòng của địch tại thung lũng Mường Thanh, từ số lượng các tiểu đoàn pháo binh đến xe tăng và các đơn vị lính tinh nhuệ", ông Thanh bồi hồi nhớ lại.

Chính những thông tin quý báu đó đã giúp đơn vị vào chiếm lĩnh trận địa và trực tiếp chiến đấu tại đồi Độc Lập vào tháng 3-1954, góp phần đặt những viên gạch đầu tiên cho thắng lợi chung của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Ký ức hào hùng về ngày tiếp quản Thủ đô

Một trong những kỷ niệm thiêng liêng nhất đời ông Thanh là ngày 10-10-1954. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ tiếp quản Mường Thanh, Đại đoàn 308 được Bác Hồ và Trung ương tin tưởng giao nhiệm vụ về tiếp quản Thủ đô.

Trước khi về Hà Nội, ông không thể quên cuộc gặp lịch sử với Bác Hồ tại Đền Hùng. Tại đây, Bác Hồ đã ân cần dặn dò các cán bộ, chiến sĩ phải học tập, rút kinh nghiệm để tiếp quản Thủ đô một cách mẫu mực, tránh sai sót. Đơn vị của ông đã được chuẩn bị kỹ lưỡng về tâm thế, từ cách ứng xử đến mối quan hệ với nhân dân, đảm bảo một cuộc tiếp quản an toàn và thắng lợi.

Đêm 9-10-1954, một nhiệm vụ "thần tốc" đã diễn ra. Tiểu đoàn Công binh thuộc Đại đoàn 308 nhận lệnh thượng cờ Tổ quốc lên đỉnh Cột cờ Hà Nội. "Cột cờ quá cao, không thể dùng tre. Các anh em đã phải sử dụng đoạn cột thép nặng khoảng 2 tạ, kết hợp cùng máy điện để đưa lá cờ rộng 50m2 lên đỉnh trong suốt một đêm vất vả. Nhìn ngắm lá cờ Tổ quốc tung bay trên bầu trời tự do, chúng tôi không khỏi xúc động và tự hào", ông Thanh kể lại.

Đại đoàn Quân Tiên Phong tiếp quản Thủ đô trong ngày 10-10-1954. Ảnh tư liệu TTXVN

Sáng 10-10-1954, khi ba mũi tiến quân của Đại đoàn 308 tiến vào trung tâm, hội quân tại Hồ Hoàn Kiếm, cả Hà Nội vỡ òa trong niềm hạnh phúc. Đúng 15 giờ, tiếng còi từ Nhà hát Lớn vang lên, đánh dấu lễ chào cờ lịch sử tại sân vận động Cột Cờ. Hình ảnh Chủ tịch Ủy ban Quân chính Vương Thừa Vũ đọc Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi đồng bào đã trở thành biểu tượng cho sự tự do của Thủ đô.

“Sự kiện tiếp quản Thủ đô là một niềm vinh dự và tự hào vô cùng lớn lao đối với toàn thể cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn 308. Nhiệm vụ trọng tâm của các chiến sĩ là canh gác, kiểm soát chặt chẽ, không để phía Pháp phá hoại cơ sở vật chất hoặc tẩu tán tài sản trước khi rút lui. Đơn vị đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, giữ gìn nguyên vẹn tài sản và trật tự cho ngày vui giải phóng, chứng kiến những tên lính Pháp cuối cùng rút khỏi Thủ đô”, ông Thanh cho biết.

Cuộc đời binh nghiệp của ông Thanh là một bản anh hùng ca viết bằng máu và nước mắt. Ông là thương binh hạng 2/4, mang trên mình những vết sẹo của hai cuộc kháng chiến. Sau những trận đánh Pháp, ông tiếp tục dấn thân vào chiến trường chống Mỹ khốc liệt.

Tại chiến trường Đường 9 - Khe Sanh (tỉnh Quảng Trị), ông cùng đồng đội chiến đấu tại cao điểm 500 – nơi được coi là "cuống họng" chiến lược để ngăn chặn chi viện Bắc - Nam. Trong trận đánh Bản Sen, với vai trò chỉ huy lực lượng trinh sát đặc công, ông đã dẫn dắt đơn vị tiêu diệt một đại đội thám báo, mở màn cho chiến thắng đánh chiếm cao điểm 500.

Năm 1972, khi cả Quảng Trị rung chuyển trong bom đạn, ông lại có mặt tại La Vang, Tích Tường để trinh sát tình hình trước khi bộ đội tiến vào. Ông đã đi qua 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị - nơi mà mỗi mét đất đều thấm đẫm máu của những người đồng đội. Không chỉ chịu đựng thương tích từ bom đạn, ông còn mang trong mình di chứng của chất độc da cam – nỗi đau âm ỉ kéo dài đến tận thời bình.

Sau ngày giải phóng miền Nam 30-4-1975, ông trở ra Bắc tiếp tục học tập và trở thành giảng viên tại Học viện Chính trị Quân đội. Trên bục giảng, ông không chỉ dạy về kỹ thuật, chiến thuật mà còn truyền lại cái "tâm" và "tầm" của một người lính trinh sát. Ông tự hào khi thấy những học viên của mình nay đã thành đạt, có nhiều cống hiến cho đất nước. Với ông, đó là sự nối tiếp thế hệ đẹp đẽ của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Khi được hỏi về động lực nào giúp ông vượt qua bao gian khổ, ông chỉ cười hiền: "Đó là lòng yêu nước và nỗi đau xót khi đất nước bị đô hộ". Lý tưởng của ông và các đồng chí, đồng đội đơn giản nhưng đanh thép: "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh".

Khép lại câu chuyện, người cựu chiến sĩ trinh sát gửi gắm niềm tin vào thế hệ trẻ. Ông nhấn mạnh rằng, thanh niên chính là "cánh tay phải" của Đảng, là nguồn động lực lớn nhất của dân tộc.

"Các cháu cần học tập, chấp hành nghiêm chỉnh đường lối, chủ trường của Đảng, Nhà nước và đặc biệt phải hiểu rõ lịch sử dân tộc. Chỉ khi giữ vững nền tảng lịch sử, đất nước mới có thể phát triển vững bền", ông Thanh nhấn mạnh.

Ông Ngô Duy Thanh đi bỏ phiếu trong ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 vừa qua. Ảnh: Hồng Giang

Rời nhà ông khi bóng chiều đã ngả, hình ảnh cựu chiến binh 96 tuổi đời, 59 tuổi Đảng vẫn đau đáu với lịch sử, với vận mệnh đất nước khiến chúng tôi không khỏi xúc động. Ông không chỉ là một nhân chứng lịch sử mà còn là một biểu tượng của sự hy sinh thầm lặng nhưng vĩ đại của người lính Bộ đội Cụ Hồ.

Hồng Giang - Đỗ Công

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/nguoi-chien-si-trinh-sat-quan-tien-phong-va-y-chi-quyet-tu-de-to-quoc-quyet-sinh-748717.html