Gia đình ông Lê Bá Chế ở phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên.
Những năm sau giải phóng, hưởng ứng chủ trương xây dựng vùng kinh tế mới, nhiều gia đình từ Thanh Hóa đã khăn gói lên Điện Biên. Hành trang của họ không chỉ là vài vật dụng thiết yếu, mà còn là niềm tin vào một tương lai tốt đẹp hơn.
Là lớp người lên Điện Biên sau giải phóng đất nước năm 1975 với sự phân công của Đảng, Nhà nước, ông Lê Văn Chế, quê ở xã Tế Nông, huyện Nông Cống cũ (nay là xã Thắng Lợi), cùng vợ là bà Nguyễn Thị Thu, quê ở xã Khuyến Nông, huyện Triệu Sơn cũ (nay là xã An Nông) lại có duyên với mảnh đất Điện Biên bởi chung một chí hướng.
Quá trình sinh sống, hai ông bà đều chuyển qua nhiều nơi ở các địa bàn trong tỉnh Điện Biên cho đến khi nghỉ hưu. Sự cống hiến của ông bà cho Điện Biên đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận bằng nhiều bằng khen cao quý. Các con của ông bà cũng đều học tập, trưởng thành và công tác mảnh đất này.
Giờ đây, trong không gian căn nhà khá rộng rãi ở phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên, ông Chế đã có một cơ ngơi khang trang, sống an vui tuổi già cùng gia đình trên quê hương thứ hai này.
Ông Lê Văn Chế kể lại: “Ngày ấy đi lên đây gian nan lắm. Đường sá khó khăn, đất đai hoang hóa, thiếu thốn đủ bề. Nhưng người Thanh Hóa mình quen chịu khó, cứ thế mà bám đất, bám rừng. Từ những cánh rừng hoang sơ, họ khai hoang, trồng lúa, trồng ngô, lập nên những bản làng trù phú. Nhiều vùng đất nay đã trở thành những khu dân cư đông đúc, phát triển ổn định".
Vợ chồng ông Lê Văn Toàn đón tiếp phóng viên Báo và PTTH Thanh Hóa trong một chuyến lên thăm Điện Biên tại nhà riêng.
Dẫu xa quê nhưng người Thanh Hóa ở Điện Biên vẫn giữ gìn nếp sống, phong tục truyền thống. Trong mỗi mái nhà, giọng nói xứ Thanh vẫn vang lên thân thuộc. Những món ăn quê như canh lá đắng, nem chua, bánh răng bừa... vẫn xuất hiện trong mâm cơm ngày lễ, ngày tết.
Nơi chôn rau, cắt rốn ở quê hương Thanh Hóa nhưng cả tuổi thanh xuân và chặng đường đời còn lại đều gắn bó với Điện Biên, những người Thanh Hóa ở đây còn tự hào vì lớp con cháu của họ. Thế hệ người Thanh Hóa thứ 2, thứ 3 ở Điện Biên, mỗi người một nghề nghiệp, một vị trí xã hội, nhưng điểm chung của họ là đều có ý chí tiếp nối truyền thống của quê hương, của cha ông, đóng góp sức lực và trí tuệ góp phần xây dựng và phát triển mảnh đất Ðiện Biên ngày càng giàu đẹp.
Trung tá Lê Văn Toàn, quê xã Xuân Thọ, huyện Triệu Sơn cũ (nay là xã Thọ Ngọc) làm đơn tự nguyện đi bộ đội và phục vụ trong quân đội ở Nam Lào rồi được phân công lên tỉnh Điện Biên. Trong quá trình công tác, ông đã có nhiều đóng góp cho việc đảm bảo an ninh quốc phòng ở nơi biên giới cực Tây của Tổ quốc. Giờ đây, khi về hưu, ông lại tiếp tục tham gia công tác xã hội, làm Trưởng Ban công tác Mặt trận, gương mẫu vận động Nhân dân xây dựng khu phố kiểu mẫu và tuyên truyền các chính sách của Đảng, Nhà nước đến với Nhân dân.
Trong hành trang vào đời của thế hệ người Thanh Hóa sinh ra, lớn lên ở Điện Biên, không chỉ có niềm tự hào về quê hương thứ hai, mà còn có những ký ức đẹp về quê cha đất tổ, một hậu phương lớn đã không tiếc sức người sức của, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ năm xưa.
Xuất phát từ nhu cầu được gặp nhau, nối liền tình cảm đồng hương, trò chuyện để vơi bớt nỗi nhớ quê hương, Hội đồng hương Thanh Hóa ở Điện Biên được thành lập năm 2014, đến nay đã được 12 năm.
Hiện nay, hội có hơn 270 hội viên sinh hoạt ở 11 chi hội. Đây là nơi hội viên được gặp gỡ, giao lưu, giúp đỡ lẫn nhau trong công việc, chia sẻ khó khăn cũng như mọi vui, buồn trong cuộc sống. Qua các phương tiện thông tin đại chúng, hội vẫn thường xuyên nắm được tình hình của quê hương và có nhiều đóng góp cho sự phát triển của Thanh Hóa.
Ông Phạm Thanh Tịnh, Trưởng Ban liên lạc đồng hương Thanh Hóa tại Điện Biên, cho biết: "Hội đã tổ chức nhiều hoạt động hướng về quê hương, ủng hộ cả về tinh thần, vật chất khi nghe tin quê nhà bị thiên tai, lũ lụt; hỗ trợ nhiều hoàn cảnh khó khăn. Dù xa quê nhưng những người con Thanh Hóa lúc nào cũng theo dõi tình hình quê nhà qua các kênh thông tin khác nhau. Vì thế khoảng cách Thanh Hóa - Điện Biên đã trở nên gần hơn. Những dịp gặp mặt không chỉ là cơ hội để ôn lại kỷ niệm quê nhà, mà còn để hỗ trợ nhau trong cuộc sống, làm ăn".
Anh Nguyễn Trọng Việt (bên phải) ở xưởng sản xuất đá ốp lát tại phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên.
Không sinh ra và lớn lên ở Điện Biên nhưng lớp trẻ như anh Nguyễn Trọng Việt, quê ở xã Hoằng Lộc, Giám đốc Công ty TNHH MQ 36 Việt Hưng lại chọn Điện Biên làm nơi khởi nghiệp. Năm 2016, anh Nguyễn Trọng Việt đã đưa đá ốp lát của Thanh Hóa lên Điện Biên thi công nhiều công trình trọng điểm của tỉnh như các di tích lịch sử, nghĩa trang liệt sĩ quốc gia đồi A1, đền thờ liệt sĩ tại chiến trường Điện Biên Phủ, ốp lát đá các khu vực vỉa hè và công trình công cộng cho tỉnh Điện Biên. Hiện nay, doanh nghiệp của anh đang tạo việc làm ổn định cho hơn 20 công nhân lao động, trong đó có nhiều người Thanh Hóa.
Chưa có một số liệu thống kê chính thức nhưng ước tính có hàng ngàn người con Thanh Hóa đang sinh sống, làm việc ở Điện Biên. Nhiều người đã trở thành những doanh nhân thành đạt, những cán bộ giữ các vị trí quan trọng trong các cơ quan đảng, chính quyền, đoàn thể ở tỉnh Điện Biên. Nhiều người làm giáo viên, kỹ sư, bác sĩ, công nhân lao động. Đặc biệt, nhiều thanh niên lại lựa chọn con đường tiếp nối sự nghiệp của cha ông, công tác trong lực lượng quân đội, công an, tiếp tục bảo vệ sự bình yên cho mảnh đất này. Họ dù ở đâu, với cương vị gì đều phát huy phẩm chất của người xứ Thanh luôn nỗ lực vượt qua gian khó, đoàn kết, sống nghĩa tình và có trách nhiệm với cộng đồng.
Một góc phường Điện Biên Phủ hôm nay.
Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng những người Thanh Hóa ở Điện Biên đã vượt qua khó khăn, chung sức xây dựng quê hương thứ hai trên mảnh đất Điện Biên. Nhiều công trình trọng điểm của tỉnh Điện Biên đã ghi dấu ấn của những người con quê Thanh cùng chung tay xây dựng. Họ không chỉ là những người đi xây dựng kinh tế mới, mà còn là những “sứ giả” mang theo văn hóa, tinh thần xứ Thanh lan tỏa nơi miền biên viễn. Giữa núi rừng Tây Bắc, hình ảnh người Thanh Hóa cần cù, nghĩa tình vẫn lặng lẽ tỏa sáng, góp phần làm nên diện mạo mới cho Điện Biên hôm nay.
Minh Thúy