Hơn 70 năm trôi qua, những ký ức về chiến thắng Điện Biên Phủ luôn sống mãi với các cựu chiến sĩ Điện Biên trên địa bàn tỉnh Lai Châu.
Về xã Tân Uyên khi sắc đỏ của những chùm hoa phượng và màu cờ Tổ quốc rực rỡ khắp các con đường, bản tin về Chiến dịch Điện Biên Phủ vang lên trên hệ thống loa truyền thanh của xã như nhắc chúng tôi và thế hệ hôm nay gợi nhớ về thời lịch sử hào hùng. Tại nhà của cựu chiến sĩ Điện Biên Vũ Văn Tri (100 tuổi, thôn 21) ngay bên trục quốc lộ 32 khi ông đang cùng đồng đội ôn lại kỷ niệm của những ngày tháng tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Trong không gian ấm cúng, những câu chuyện về một thời khói lửa dần được tái hiện.
Ông Tri xúc động kể lại kỷ niệm về các trận đánh ác liệt như: Him Lam, đồi Độc Lập, đồi A1. Ngày ấy, ông thuộc Đại đoàn công pháo 351, tham gia chiến đấu từ chiến trường Lào trở về Điện Biên. Những ngày đầu, đơn vị kéo pháo vào rồi lại kéo ra để chuẩn bị cho phương châm tác chiến “đánh chắc, tiến chắc”. Sau khi chuẩn bị kỹ càng cho trận đánh mở màn tại Him Lam, ngày 13/3/1954, quân ta tấn công Trung tâm đề kháng Him Lam mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ. Sau chiến thắng Him Lam, đơn vị tiếp tục hành quân sang đồi Độc Lập. Bộ đội ta đã di chuyển những khẩu pháo trong tâm thế “quyết chiến - quyết thắng” không ai nghĩ đến mệt nhọc, gian khổ. Chỉ sau một đêm chiến đấu, quân ta đã đánh thắng và làm chủ cứ điểm. Từng bước tiến công, bộ đội ta lần lượt đánh chiếm các vị trí quan trọng, tiến về đồi E, đồi A1 và trụ vững cho đến ngày chiến dịch toàn thắng.
Ông Tri chia sẻ: “Năm 2024, tỉnh tạo điều kiện cho tôi về thăm lại chiến trường Điện Biên Phủ năm xưa. Đó là chuyến đi vô cùng ý nghĩa, tôi được gặp lại những đồng đội từng sát cánh trong chiến dịch, điều ấy thật sự rất quý giá”.
Với cựu chiến sĩ Điện Biên Trần Đức Luận (thôn 2, xã Tân Uyên), nhập ngũ năm 1953, thuộc Đại đoàn 316, ký ức về trận đánh đồi Độc Lập vẫn vẹn nguyên. Đó là trận chiến vô cùng khốc liệt, nơi ông tận mắt chứng kiến đồng đội lần lượt ngã xuống dưới làn mưa bom, pháo đạn của kẻ thù. Nghẹn ngào nhớ lại, ông Luận nói: “Trận đánh đồi Độc Lập, đơn vị của tôi một nửa quân số đã hi sinh…” - nước mắt ông trực trào, giọng nói nghẹn lại khi tưởng nhớ về đồng đội.
Cựu chiến sĩ Điện Biên (xã Tân Uyên) kể lại những năm tháng cam go, ác liệt nhưng hào hùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ cho thế hệ trẻ.
Ký ức của những cựu chiến sĩ Điện Biên hiện lên với tất cả sự khốc liệt, nơi ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ còn trong gang tấc. Thế nhưng, vượt lên trên mọi mất mát và hiểm nguy, tình yêu sâu nặng cho Tổ quốc, quê hương và đồng bào đã trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc. Họ cùng đồng đội kề vai sát cánh, sẻ chia gian khó, gắn bó với nhau như máu thịt, bước vào trận chiến với ý chí sắt đá: “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.
Lịch sử ghi lại, chiến dịch Điện Biên Phủ, đồng bào các dân tộc Lai Châu đã đóng góp 2.666 tấn gạo, 226 tấn thịt, 210 tấn rau xanh; huy động 16.972 dân công với 568.139 ngày công… phục vụ chiến dịch. Khó khăn bội phần song những con số ấy chính là minh chứng rõ nét cho tinh thần yêu nước nồng nàn của nhân dân ta. Phát huy truyền thống đó, Đảng bộ, quân và dân Lai Châu tiếp tục đồng hành cùng cả nước làm nên thắng lợi mùa xuân 1975, thực hiện nghĩa vụ quốc tế với nước bạn Lào, giữ vững biên giới và tích cực đẩy mạnh công cuộc đổi mới.
Ông Mùa A Trá - Chủ tịch Hội CCB tỉnh cho biết: Hiện nay, toàn tỉnh có 32 cựu chiến sĩ Điện Biên sinh sống trên địa bàn tỉnh, tập trung ở các địa phương như: phường Đoàn Kết, các xã: Tân Uyên, Than Uyên, Bình Lư… Các cựu chiến sĩ Điện Biên trong chiến tranh đã anh dũng chiến đấu, lập nhiều chiến công, trở về đời thường, họ tiếp tục phát huy phẩm chất bộ đội Cụ Hồ tiên phong trên mọi lĩnh vực. Nhiều người từng giữ vai trò lãnh đạo chủ chốt ở địa phương; tích cực tham gia giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ; bảo ban con cháu tích cực lao động sản xuất, xây dựng quê hương. Tri ân những đóng góp đó, những năm qua, các cấp, ngành và nhân dân trong tỉnh luôn quan tâm chăm lo người có công bằng những việc làm thiết thực.
72 năm đã trôi qua nhưng âm vang của Chiến thắng Điện Biên Phủ vẫn chưa bao giờ lùi xa trong ký ức dân tộc. Những người lính năm xưa, dù mái đầu đã bạc, vẫn là chứng nhân sống động của một thời “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, tiếp tục truyền lửa yêu nước, ý chí kiên cường cho thế hệ hôm nay. Phát huy tinh thần Điện Biên Phủ bất diệt, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc Lai Châu luôn đoàn kết, nỗ lực vượt qua khó khăn, xây dựng quê hương ngày càng phát triển, hướng tới mục tiêu trở thành tỉnh phát triển trung bình của vùng Trung du và miền núi phía Bắc vào năm 2030.
Phương Thanh - Văn Hới