Dấu chân trên bãi biển Scotland.
Một phát hiện khảo cổ hiếm có vừa được ghi nhận tại vịnh Lunan, phía đông Scotland. Các nhà khảo cổ đã khẩn trương chạy đua với thời gian để bảo tồn dấu chân 2.000 năm tuổi trước khi bị sóng biển xóa nhòa.
Đây là bằng chứng trực tiếp cho thấy sự hiện diện của con người tại khu vực này trong thời kỳ La Mã mở rộng sang quần đảo Anh.
Cuộc giải cứu khẩn cấp
Trong một buổi dạo chơi cùng chó, 2 người dân địa phương là Ivor Campbell và Jenny Snedden, tình cờ phát hiện dấu chân lộ ra sau khi bão lớn làm xói mòn các cồn cát. Họ lập tức báo cho nhà khảo cổ Bruce Mann, người nhanh chóng liên hệ với nhóm chuyên gia từ Đại học Aberdeen.
Nhận thấy thời gian gấp gáp, nhóm đã phải dừng lại ở cửa hàng thủ công để mua thạch cao nhằm kịp tạo khuôn.
Các nhà khảo cổ phải làm việc trong điều kiện gió mạnh 88km/h, khi thủy triều dâng đe dọa cuốn trôi dấu tích quý giá. Đây là phát hiện có ý nghĩa đặc biệt, bởi trước đó chỉ có vài dấu chân tương tự được tìm thấy ở Anh và chưa từng xuất hiện tại Scotland.
Nhóm đã tiến hành ghi lại dấu chân bằng cả phương pháp số hóa và tạo khuôn thạch cao, coi đây là “mối liên kết hữu hình với quá khứ của vùng đất”.
Giáo sư Noble từ Đại học Aberdeen nhấn mạnh: “Thật đáng kinh ngạc khi nghĩ rằng những dấu chân này được tạo ra vào thời La Mã xâm lược Scotland và trong nhiều thế kỷ trước khi người Pict xuất hiện”.
Bằng chứng về sự hiện diện của con người
Chỉ 48 giờ sau, sóng biển đã xóa sạch dấu tích trên bãi cát. Tuy nhiên, nhờ nỗ lực kịp thời, nhóm nghiên cứu đã lưu giữ được mô hình 3D và khuôn thạch cao.
Nhà khảo cổ Kate Britton gọi đây là một “tình huống khẩn cấp khảo cổ thực sự”, còn tiến sĩ William Mills nhận định đây là bản ghi chép mong manh, chỉ mất vài phút để tạo ra nhưng có thể bị phá hủy trong vài giờ.
Trong phòng thí nghiệm, các nhà khoa học phân tích tàn tích thực vật dưới lớp dấu chân, đồng thời sử dụng thiết bị bay không người lái để khảo sát toàn cảnh. Kết quả cho thấy dấu chân thuộc thời kỳ La Mã mở rộng cách đây 2.000 năm.
Ngoài dấu vết con người, họ còn phát hiện sự hiện diện của hươu đỏ, hoẵng châu Âu cùng nhiều loài động vật khác. Một số dấu chân cho thấy con người đi chân trần trên bãi biển.
Phát hiện này không chỉ chứng minh con người từng hiện diện tại bờ biển Angus trong thời kỳ đồ sắt muộn, mà còn tái hiện bức tranh sinh thái của khu vực.
Theo tiến sĩ Mills, bãi biển ngày nay vốn từng là cửa sông bùn lầy, nơi con người có thể săn hươu hoặc thu thập thực vật hoang dã như samphire. Ông nhấn mạnh: “Những khám phá quan trọng nhất thường bắt đầu từ việc ai đó tình cờ nhận thấy điều bất thường và báo cáo lại.”
Cuối cùng, nhà khảo cổ Bruce Mann chia sẻ: “Đứng nhìn sóng cuốn trôi toàn bộ hiện trường thật đau lòng, nhưng ít nhất chúng tôi đã kịp ghi lại phần lớn bằng chứng.”
Đây là minh chứng sống động cho thấy những dấu chân không chỉ là dấu tích vật lý, mà còn là bản chụp nhanh về môi trường và đời sống con người cách đây 2 thiên niên kỷ.
Theo IE
Hải Yến