Nhằm nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu cho đặc thù nhiệm vụ biển, đảo, nhóm tác giả của Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân đã nghiên cứu, thiết kế phương tiện mặt nước không người lái (USV) có tính ứng dụng cao.
Phương tiện mặt nước không người lái được thử nghiệm tại vùng nước bán đảo Cam Ranh.
Sản phẩm do Đại tá Trần Văn Quyển - Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 146, Thượng tá Trần Hoài Nam - Chủ nhiệm Hậu cần - Kỹ thuật Lữ đoàn 146 và nhóm tác giả Nhà máy Z751, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật thực hiện.
Theo Đại tá Trần Văn Quyển, tình hình an ninh biển, đảo ngày càng phức tạp, xuất hiện nhiều hình thức tác chiến mới phi truyền thống, khó xác định; điều kiện huấn luyện trên các đảo gặp nhiều khó khăn, yêu cầu cao, nhất là thời tiết phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ rủi ro, mất an toàn... Từ thực tế đó, nhóm tác giả đã nghiên cứu, thiết kế USV nhằm nâng cao hiệu quả huấn luyện sẵn sàng chiến đấu. USV được vận hành thông qua điều khiển từ xa; hoạt động theo kịch bản định sẵn hoặc kết hợp trí tuệ nhân tạo để tự ra quyết định trong phạm vi cho phép, giúp giảm thiểu rủi ro sinh mạng và có thể triển khai số lượng lớn... Với những đặc điểm đó, USV trở thành phương tiện đặc biệt phù hợp với môi trường tác chiến biển, đảo hiện nay, đặc biệt đối với quần đảo Trường Sa.
Nhóm tác giả đã thiết kế, chế tạo USV với cự ly điều khiển xa, chịu được sóng gió lớn, chống lật, chống chìm; đồng thời có khả năng tải lớn và vận hành linh hoạt. Quá trình thực hiện, nhóm tiến hành theo lộ trình 5 giai đoạn gồm: Nghiên cứu, thiết kế (định hình tư duy thiết kế, quyết định hướng phát triển lâu dài); chế tạo mẫu, thử nghiệm trên cạn (đóng vai trò lọc lỗi kỹ thuật ban đầu); chạy thử nghiệm tại bán đảo Cam Ranh (bước trung gian trước khi triển khai tại địa hình tác chiến thực tế); chạy thử nghiệm trong điều kiện xa bờ (kiểm nghiệm thực tế - gần thực chiến); hoàn thiện, nhân rộng, phát triển.
Phương tiện mặt nước không người lái được thử nghiệm tại vùng nước bán đảo Cam Ranh.
Thượng tá Trần Hoài Nam cho biết: "Ở mỗi lộ trình, nhóm gắn với các quan điểm nghiên cứu, chế tạo cụ thể. Trong đó, quá trình nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm USV được tổ chức theo từng bước vững chắc, tránh nóng vội, chủ quan; lấy hiệu quả ứng dụng làm thước đo cuối cùng. Sản phẩm làm ra phải dễ khai thác, dễ bảo đảm, có thể nhân rộng...".
Đến nay, nhóm tác giả đã chế tạo, hoàn thành sản phẩm USV và đưa vào thử nghiệm thực tế. Vừa qua, nhóm đã tổ chức bước chạy thử nghiệm trong vùng nước kín tại bán đảo Cam Ranh, vùng biển ven bờ Vùng 2 Hải quân. Kết quả bước đầu đã đáp ứng được nhu cầu phục vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, ứng dụng cho lực lượng huấn luyện thay phiên các đảo. Trong thời gian tới, sản phẩm sẽ được bố trí thử nghiệm tại vùng biển, đảo Trường Sa để đánh giá tính ổn định, độ tin cậy hệ thống; khả năng cơ động, tự hành, điều khiển từ xa; khả năng làm việc liên tục, dài ngày trên biển. Trên cơ sở đó, nhóm sẽ nâng cấp hoàn thiện theo các giai đoạn của đề tài; sản xuất loạt đầu tiên để bổ sung vào phương tiện huấn luyện cho các đảo đáp ứng yêu cầu sát thực tế ở khu vực tác chiến biển, đảo. Ngoài ra, sản phẩm khi được hoàn thiện sẽ đưa vào huấn luyện chuyên ngành, mang theo bia phục vụ huấn luyện ngắm bắn; phục vụ các nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu; vận chuyển hàng hóa đảm bảo hậu cần - kỹ thuật trong điều kiện thời tiết phức tạp, con người không thể tham gia; tổ chức cho cán bộ, chiến sĩ làm quen và làm chủ phương tiện không người lái, từ đó nâng cao khả năng, trình độ chỉ huy, điều hành, xử lý tình huống từ xa...
Đại tá Trần Văn Quyển chia sẻ: "Đây là sản phẩm mang ý nghĩa thiết thực, góp phần giảm tải sức người, hạn chế rủi ro cho cán bộ, chiến sĩ khi thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu. Từ đó, tạo tiền đề cho việc ứng dụng công nghệ không người lái, từng bước hiện đại hóa trang bị, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong tình hình mới".
VĨNH THÀNH