- Tết cổ truyền của dân tộc luôn là dịp để mỗi người Việt trở về sum họp bên gia đình, cùng đón khoảnh khắc giao thừa ấm áp. Thế nhưng, với nhiều du học sinh xứ Lạng đang học tập tại Nhật Bản, Đài Loan và một số quốc gia, vùng lãnh thổi khác, vì điều kiện học tập, chi phí và khoảng cách địa lý, việc trở về quê nhà đón tết không phải lúc nào cũng có thể thực hiện.
Giữa nhịp sống nơi đất khách, khi ở quê hương đào phai đã nở hồng trước ngõ, khi mỗi gia đình tất bật chuẩn bị mâm cơm tất niên, những du học sinh là người con xứ Lạng lại lặng lẽ đón mùa xuân đầu tiên nơi xứ người. Trong họ là những cảm xúc đan xen: nhớ thương, chạnh lòng vì thiếu vắng vòng tay gia đình, nhưng cũng đầy quyết tâm học tập, rèn luyện để hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.
Du học sinh người Lạng Sơn đang học tập tại Đài Loan gọi video về gia đình trong dịp Tết cổ truyền.
Đang học tập tại Tokyo (Nhật Bản), em Hoàng Thị Lê (xã Hưng Vũ) đang trải qua cái tết đầu tiên kể từ ngày sang Nhật vào tháng 4/2025 theo diện du học.
Những ngày cận tết, trong khi ở quê nhà người thân tất bật dọn dẹp, trang hoàng bàn thờ tổ tiên, chuẩn bị mâm cơm tất niên, thì tại Tokyo, em Lê vẫn đều đặn lên lớp và đi làm thêm đến tối muộn. Không có chợ hoa đông đúc, không có tiếng nhạc xuân vang lên khắp ngõ xóm, không có cảnh mọi người vội vã trở về quê nhà.
Em Lê chia sẻ: Ở Việt Nam, tết đến từ rất sớm. Từ 23 tháng Chạp là gia đình em đã bắt đầu chuẩn bị, mẹ đi chợ mua lá dong, đỗ xanh, thịt lợn để gói bánh chưng. Cả nhà ngồi quây quần bên nồi bánh đỏ lửa suốt đêm, vừa trông bánh vừa kể chuyện. Ở Nhật thì không có những hình ảnh đó, mọi thứ vẫn diễn ra như ngày thường.
“Đêm giao thừa ở Việt Nam, cả gia đình thường đứng trước bàn thờ thắp hương, chờ khoảnh khắc chuyển giao năm mới, rồi chúc tết, mừng tuổi cho nhau. Ở đây, giao thừa chỉ là một buổi tối bình thường. Em gọi video về nhà, thấy bố mẹ và anh em em quây quần mà không khỏi chạnh lòng” - em Lê bộc bạch.
Để giữ gìn truyền thống và vơi bớt nỗi nhớ quê hương, dịp tết này, em Lê cùng một số du học sinh Việt Nam đã lên kế hoạch rủ nhau tổ chức một bữa cơm nhỏ. “Chúng em cố gắng tìm nguyên liệu để gói bánh chưng, nấu vài món ăn truyền thống. Không có bếp củi, không có không khí gia đình, nhưng chỉ cần nghe tiếng Việt, nhắc lại chuyện tết ở quê là đã thấy ấm áp hơn nhiều” - Lê cho hay.
Cùng mang tâm trạng ấy, tại Đài Loan, em Linh Cao Tài (xã Hội Hoan) cũng đang đón cái tết đầu tiên xa nhà kể từ khi sang học vào tháng 10/2025. Theo học chuyên ngành du lịch và giải trí, hiện Tài vừa học tiếng vừa đi làm thêm 20 giờ/tuần để trang trải chi phí sinh hoạt.
Nhớ về những ngày tết ở quê, em Tài chia sẻ: Ở Việt Nam, tết là phải về nhà. Dù đi đâu làm gì thì cuối năm cũng tìm cách trở về sum họp với gia đình. Trước tết là cả nhà dọn dẹp, lau bàn thờ, chuẩn bị mâm cơm tất niên. Sáng mùng Một tết đi chúc tết họ hàng, rồi đi lễ chùa cầu bình an.
Những ngày này, ở nơi xứ người, trong khi bạn bè ở quê rộn ràng du xuân, Tài vẫn lên lớp buổi sáng, buổi chiều và tối đi làm thêm. Thiếu vắng đi những tiếng nhạc xuân, không có chợ hoa, không có cảnh mọi người nô nức mua sắm… Tài chỉ có thể thấy những hình ảnh đó thông qua mạng xã hội hay những cuộc gọi video về cho gia đình.
“Điều em nhớ nhất là mâm cơm tất niên và bánh chưng do chính tay mẹ gói. Ở đây vẫn có thể mua được bánh chưng, nhưng không có cảm giác cả gia đình ngồi bên nhau chờ nồi bánh chín. Thiếu đi tình thân nên hương vị cũng khác.
Đón tết xa quê, dẫu nhớ nhà là thế nhưng vì tương lai, em Tài cũng như các du học sinh khác luôn tự động viên bản thân cần cố gắng, nỗ lực hơn nữa để hoàn thành tốt việc học tập của mình với hy vọng tết năm sau có điều kiện để về đón tết cùng gia đình.
Không chỉ 2 du học sinh trên, hiện nay, có hàng trăm du học sinh là người Lạng Sơn đang học tập tại Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc và một số quốc gia, vùng lãnh thổ khác cũng đang trải qua những cái tết xa quê đầu tiên trong cuộc đời. Ở nơi đất khách, khi quê nhà đã rộn ràng không khí xuân, họ vẫn miệt mài trên giảng đường, trong xưởng sản xuất, nhà hàng, quán ăn… Có người tranh thủ gọi điện về nhà lúc đêm muộn vì lệch múi giờ, có người tự tổ chức một bữa cơm nhỏ với vài món ăn truyền thống để vơi bớt nỗi nhớ. Dù hoàn cảnh, môi trường khác nhau, điểm chung ở họ là nỗi nhớ gia đình, nhớ mâm cơm tất niên, nhớ khoảnh khắc giao thừa thiêng liêng.
Đón tết xa quê là một trải nghiệm đặc biệt của những người xa xứ. Tết nơi xứ người có thể giản dị, lặng lẽ hơn, có thể thiếu mâm cơm tất niên đông đủ hay khoảnh khắc cả gia đình cùng đón giao thừa bên bàn thờ tổ tiên, nhưng lại thắp lên trong mỗi người trẻ ý chí tự lập và khát vọng vươn lên mạnh mẽ. Chính những mùa xuân không trọn vẹn ấy giúp họ trưởng thành hơn, biết trân trọng giá trị của gia đình và lấy nỗi nhớ quê hương làm động lực để nỗ lực học tập, rèn luyện cho tương lai.
DƯƠNG KIM