Thái Nguyên: Ngành Xây dựng chủ động tham mưu quản lý, vận hành tài sản hạ tầng kỹ thuật sau tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp

2 giờ trướcBài gốc

Đồng chí Vương Quốc Tuấn - Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị sơ kết 01 năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và hoạt động của chính quyền địa phương 02 cấp

Từ ngày 1/7/2025, việc tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác quản lý hành chính, dịch vụ công, tài sản công, nhân sự và hệ thống phần mềm liên thông. Trong đó, chuyển tiếp trách nhiệm quản lý, vận hành, duy trì các công trình hạ tầng kỹ thuật thiết yếu được xác định là nhiệm vụ quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống kinh tế - xã hội của nhân dân, cũng như sự ổn định, bền vững của hệ thống hạ tầng đô thị.

Theo Sở Xây dựng Thái Nguyên, trước thời điểm thực hiện mô hình mới, UBND tỉnh Thái Nguyên và UBND tỉnh Bắc Kạn trước sắp xếp đã ban hành các quyết định giao trách nhiệm quản lý, vận hành tài sản kết cấu hạ tầng. Đáng chú ý, Quyết định số 2415/QĐ-UBND ngày 26/6/2025 của UBND tỉnh Thái Nguyên đã quy định nguyên tắc chuyển giao tài sản: tài sản do cấp huyện quản lý được giao cho cơ quan cấp tỉnh hoặc đơn vị hành chính cấp xã mới tiếp nhận; tài sản do cấp xã cũ quản lý được giao cho cấp xã mới sau sắp xếp. Đối với tài sản nằm trên nhiều đơn vị hành chính mới, UBND cấp tỉnh quyết định chủ thể quản lý.

Đặc biệt, đối với các hợp đồng dịch vụ công ích đô thị như chiếu sáng, cây xanh, chăm sóc vườn hoa, cảnh quan, quản lý kết cấu đường bộ, duy tu nạo vét hệ thống thoát nước… đã được UBND cấp huyện ký trước đó, Sở Xây dựng được giao là cơ quan tiếp nhận, tổ chức thực hiện chuyển tiếp đến hết hợp đồng đã ký. Đây là cơ sở quan trọng để các dịch vụ công ích đô thị được duy trì liên tục, tránh khoảng trống quản lý trong giai đoạn chuyển đổi mô hình chính quyền.

Sau khi sáp nhập hai tỉnh, ngày 8/9/2025, UBND tỉnh Thái Nguyên tiếp tục ban hành Quyết định số 1096/QĐ-UBND giao trách nhiệm tiếp nhận, kế thừa việc quản lý, sử dụng tài sản hạ tầng kỹ thuật do UBND cấp huyện quản lý cho UBND cấp xã, gồm 7 xã, 2 phường trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn cũ và Sở Xây dựng. Quá trình bàn giao, tiếp nhận và vận hành từ ngày 1/7/2025 đến nay cơ bản được thực hiện liền mạch, thông suốt; dịch vụ công ích đô thị trên địa bàn 92 xã, phường sau sắp xếp được duy trì đầy đủ, không gián đoạn. Các công trình đầu mối hạ tầng như quảng trường, công viên, cây xanh, nghĩa trang liệt sĩ, đài tưởng niệm được các đơn vị tiếp nhận duy trì ngay từ thời điểm vận hành mô hình mới. Qua đó, bảo đảm phục vụ tốt các sự kiện văn hóa, lịch sử, thương mại, các ngày lễ lớn của tỉnh và địa phương.

Đối với nhóm tài sản hạ tầng giao cho cơ quan cấp tỉnh, Sở Xây dựng đã giao Trung tâm Quản lý, điều hành hoạt động xây dựng và giao thông vận tải tổ chức quản lý, vận hành, duy trì dịch vụ công ích đô thị đối với các tài sản được UBND tỉnh giao; đồng thời tiếp tục thực hiện duy trì dịch vụ công ích cho 55 xã, phường thuộc tỉnh Thái Nguyên trước sắp xếp. Cùng với nhiệm vụ quản lý tài sản hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng Thái Nguyên cũng đã nhanh chóng kiện toàn tổ chức bộ máy sau sáp nhập.

Trong lĩnh vực phân quyền, phân cấp, Sở Xây dựng ghi nhận tổng số 160 nhiệm vụ thuộc các lĩnh vực mà chính quyền địa phương cấp tỉnh, cấp xã và các ngành nhận phân quyền, phân cấp từ Trung ương; đồng thời có 13 nhiệm vụ phân cấp, ủy quyền của chính quyền địa phương cấp tỉnh cho các sở, ngành và chính quyền địa phương cấp xã. Sở cũng đã rà soát 78 văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi quản lý ngành, gồm 4 nghị quyết và 74 quyết định; trong đó 49 văn bản cần ban hành mới và 29 văn bản cần bãi bỏ.

Tuy nhiên, thực tiễn vận hành cũng cho thấy một số khó khăn. Nhiều tài sản hạ tầng do Sở Xây dựng quản lý trải dài trên địa bàn rộng, nhất là các công trình theo tuyến, gây khó khăn trong giám sát trực tiếp, phát hiện hư hỏng nhỏ lẻ và tổ chức sửa chữa kịp thời. Trong khi đó, trách nhiệm phát hiện, phòng ngừa, xử lý vi phạm trật tự xây dựng và bảo vệ tài sản hạ tầng lại gắn chặt với UBND cấp xã, nên có thời điểm việc phối hợp còn chưa thật đồng bộ.

Một vướng mắc khác là hệ thống chiếu sáng ngõ xóm hiện còn đấu nối qua các tuyến chiếu sáng trục đường chính, chưa tách công tơ độc lập. Điều này khiến trách nhiệm chi trả tiền điện và bảo trì giữa cấp tỉnh và cấp xã chưa phân định rõ, trong khi Sở Xây dựng vẫn là đầu mối chi trả tiền điện chiếu sáng. Bên cạnh đó, có tình trạng Sở Xây dựng duy trì dịch vụ công ích đối với một số tài sản đã giao cho cấp xã, dẫn đến chưa thống nhất giữa chủ tài sản và đơn vị tổ chức quản lý, vận hành khi phát sinh sửa chữa lớn hoặc thay thế thiết bị.

Trước thực tế trên, sau một năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, khi bộ máy chuyên môn tại các phường, xã đã cơ bản hoàn thiện và đi vào hoạt động ổn định, Sở Xây dựng đã tham mưu UBND tỉnh điều chỉnh trách nhiệm tiếp nhận, quản lý một số tài sản kết cấu hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng khác. Việc điều chỉnh được thực hiện theo tinh thần phân cấp, phân quyền mạnh hơn, tăng tính tự chủ cho chính quyền cơ sở; phần lớn tài sản hạ tầng kỹ thuật được định hướng giao cho UBND xã, phường tiếp nhận, quản lý theo nguyên tắc tài sản của cấp nào thì cấp đó duy trì, quản lý.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành trong thời gian tới, Sở Xây dựng đề xuất đẩy mạnh số hóa quản lý tài sản bằng hệ thống GIS, cập nhật vị trí, hiện trạng, lịch sử bảo trì tài sản lên hệ thống chung để cấp tỉnh và cấp xã cùng theo dõi theo thời gian thực. Đồng thời, cần nghiên cứu đổi mới phương thức đặt hàng, đấu thầu dịch vụ công ích đô thị; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chuyên môn cấp xã; xây dựng vị trí việc làm gắn với trách nhiệm quản lý, duy trì dịch vụ công ích đô thị và tài sản hạ tầng.

Bên cạnh đó, ngành Xây dựng kiến nghị tỉnh tiếp tục chỉ đạo xây dựng cơ chế tài chính linh hoạt, phân bổ ngân sách cho các địa phương theo định mức, khối lượng tài sản hạ tầng và cấp độ đô thị; tăng cường giám sát cộng đồng, phát huy vai trò của tổ dân phố, khu dân cư trong bảo vệ tài sản hạ tầng, kịp thời phản ánh các hành vi xâm phạm công trình, vi phạm hành lang an toàn đường giao thông, vỉa hè, mương cống thoát nước, cây xanh.

Với tinh thần cấp tỉnh giữ vai trò “kiến tạo và giám sát”, cấp xã, phường là lực lượng “thực thi và vận hành”, ngành Xây dựng Thái Nguyên đang từng bước hình thành cơ chế quản lý hạ tầng kỹ thuật hài hòa, rõ trách nhiệm, sát thực tiễn. Đây là nền tảng quan trọng để duy trì chất lượng dịch vụ công ích đô thị, gắn trách nhiệm đầu tư, phát triển hạ tầng với chính quyền cơ sở, hướng tới xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật của tỉnh ngày càng đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu đô thị hóa và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Minh Huế - Hồng Đông

Nguồn Tạp chí Công thương : https://tapchicongthuong.vn/thai-nguyen--nganh-xay-dung-chu-dong-tham-muu-quan-ly--van-hanh-tai-san-ha-tang-ky-thuat-sau-to-chuc-chinh-quyen-dia-phuong-2-cap-515852.htm