Tinh gọn bộ máy: Giảm tầng nấc, siết kỷ cương, đẩy mạnh chuyển đổi số

3 giờ trướcBài gốc

Giảm cấp phó, tăng cán bộ chuyên môn

Theo Quyết định 282/QĐ-TTg ban hành ngày 12/2 về Kế hoạch cải cách hành chính nhà nước trọng tâm giai đoạn 2026-2030, năm 2026 được xác định là mốc hoàn thành việc sắp xếp tổ chức bên trong các bộ, cơ quan ngang bộ và cơ quan thuộc Chính phủ.

Sau đợt cơ cấu lại từ năm 2025, cả nước còn 14 bộ, 3 cơ quan ngang bộ (giảm 5 bộ, cơ quan ngang bộ, tương ứng giảm 22,7%) và 5 cơ quan thuộc Chính phủ (giảm 3 cơ quan, tương ứng giảm 37,5%). Năm 2026 không chỉ dừng ở việc “giảm số lượng”, mà là giai đoạn củng cố, tinh chỉnh chức năng, nhiệm vụ, khắc phục tình trạng chồng chéo, trùng lặp, nhất là ở các đơn vị trung gian.

Ảnh minh họa

Yêu cầu đặt ra là giảm tầng nấc trung gian, giảm cấp phó, tăng cán bộ chuyên môn trực tiếp xử lý công việc. Việc phân định rõ thẩm quyền giữa các đơn vị được coi là giải pháp then chốt để hạn chế tình trạng “đùn đẩy”, né tránh trách nhiệm.

Song song với sắp xếp tổ chức là tinh giản biên chế gắn với cơ cấu lại đội ngũ theo vị trí việc làm. Thay vì cắt giảm cơ học, các cơ quan phải rà soát chức năng, nhiệm vụ, xác định khối lượng công việc thực tế, từ đó bố trí nhân sự phù hợp. Những vị trí không còn cần thiết sẽ được cắt giảm, những lĩnh vực mới phát sinh, đặc biệt là chuyển đổi số, dữ liệu, công nghệ thông tin sẽ được ưu tiên tăng cường nhân lực chất lượng cao.

Một điểm mới trong năm 2026 là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính nội bộ trên nền tảng số hóa. Hồ sơ công việc, quy trình xử lý, phê duyệt được chuẩn hóa, liên thông dữ liệu giữa các cơ quan. Việc này không chỉ giúp rút ngắn thời gian giải quyết mà còn tạo cơ sở kiểm soát trách nhiệm, minh bạch hóa quy trình.

Theo thống kê, sau nhiều năm thực hiện tinh gọn, tổng biên chế khối hành chính nhà nước đã giảm khoảng 145.000 công chức, viên chức; chi thường xuyên giảm khoảng 39 nghìn tỷ đồng mỗi năm. Riêng giai đoạn 2022-2026, biên chế công chức giảm hơn 5%, biên chế viên chức hưởng lương từ ngân sách giảm hơn 15%, với gần 146.800 người nghỉ việc theo chính sách tinh giản.

Những con số này cho thấy quyết tâm cải cách là rõ ràng, song yêu cầu của giai đoạn mới không chỉ là giảm số lượng, mà phải nâng cao chất lượng hoạt động của bộ máy.

Đồng loạt sắp xếp bộ máy ở địa phương, siết kỷ luật công vụ

Cùng với trung ương, các tỉnh, thành phố đang đồng loạt triển khai kế hoạch sắp xếp tổ chức bộ máy và tinh giản biên chế theo lộ trình chung.

Tại Hà Nội, kế hoạch cải cách hành chính năm 2026 tập trung sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã; hoàn thiện quy định chức năng, nhiệm vụ của các sở, ngành; tăng cường phân quyền, phân cấp gắn với kiểm soát quyền lực. Thành phố đặt mục tiêu giảm tối thiểu 20% biên chế cán bộ, công chức và hoàn thành việc sắp xếp trong năm.

Ở Vĩnh Long, nhiệm vụ trọng tâm là tổ chức lại các cơ quan, đơn vị theo hướng tinh gọn, đồng thời đẩy mạnh cải cách chế độ công vụ, nâng cao chất lượng đội ngũ. Việc sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập được đặt ngang tầm với cải cách hành chính thuần túy.

Tại Lào Cai, địa phương tiếp tục rà soát, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, thôn, tổ dân phố; thu gọn đầu mối đơn vị sự nghiệp hưởng ngân sách, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026. Song song đó là cắt giảm thủ tục hành chính, triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ cao để phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Tại tỉnh Khánh Hòa, Tỉnh ủy Khánh Hòa cho biết địa phương đã có Chương trình hành động triển khai Kết luận số 210-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Theo Chương trình hành động, Tỉnh ủy Khánh Hòa yêu cầu xây dựng các cơ quan lãnh đạo của Đảng ở cấp tỉnh, cấp xã cùng các cơ quan tham mưu của cấp ủy, chính quyền địa phương theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu quả, bảo đảm hệ thống chính trị vận hành thông suốt, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Tỉnh tiếp tục rà soát, sắp xếp, tinh gọn bộ máy bên trong các sở, ban, ngành. Các đơn vị sự nghiệp công lập, trường học, cơ sở giáo dục, y tế và doanh nghiệp Nhà nước thuộc UBND tỉnh sẽ được tổ chức lại theo chỉ đạo của Trung ương và kế hoạch của tỉnh, bảo đảm nâng cao chất lượng phục vụ người dân và xã hội. Cơ quan Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng cũng phải hoàn thành việc sắp xếp lại đầu mối bên trong. Việc tổ chức lại thôn, tổ dân phố và bố trí người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở được thực hiện phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên phạm vi toàn quốc từ tháng 7/2025 được xem là bước đệm quan trọng. Năm 2026 là thời điểm đánh giá toàn diện hiệu quả mô hình này, nhận diện những điểm nghẽn để tiếp tục điều chỉnh.

Các chuyên gia cho rằng, tinh gọn bộ máy ở địa phương không chỉ là sáp nhập cơ quan, mà còn là thay đổi phương thức quản lý. Khi phân quyền mạnh hơn cho cơ sở, yêu cầu về năng lực, kỷ luật, trách nhiệm giải trình của cán bộ càng cao. Vì vậy, cải cách phải đi đôi với siết chặt kỷ luật công vụ, tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm sai phạm.

Tái cấu trúc mạnh khối đơn vị sự nghiệp công lập

Một trong những trọng tâm lớn của năm 2026 là chuyển mạnh sang sắp xếp hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập - khu vực sử dụng ngân sách lớn và có mạng lưới rộng khắp trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, khoa học.

Chủ trương chung là giảm đầu mối hưởng ngân sách, tăng mức độ tự chủ tài chính, từng bước chuyển đổi mô hình hoạt động phù hợp với cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Các đơn vị phải cơ cấu lại đội ngũ viên chức theo vị trí việc làm, tinh giản những vị trí gián tiếp, tăng nhân lực chuyên môn trực tiếp cung cấp dịch vụ công.

Việc tinh gọn khối sự nghiệp không chỉ nhằm tiết kiệm ngân sách mà còn hướng tới nâng cao chất lượng dịch vụ. Khi cơ chế tự chủ được mở rộng, đơn vị phải nâng cao hiệu quả quản trị, cải tiến quy trình, ứng dụng công nghệ để cạnh tranh và phục vụ tốt hơn.

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia được đẩy mạnh, nhiều địa phương đã triển khai bệnh án điện tử, học bạ số, thanh toán không dùng tiền mặt trong dịch vụ công. Đây được coi là “đòn bẩy” để vừa tinh giản bộ máy, vừa nâng cao trải nghiệm của người dân.

Năm 2026 vì thế được xem là năm bản lề của giai đoạn cải cách mới. Nếu như những năm trước tập trung vào “giảm bao nhiêu đầu mối, bao nhiêu biên chế”, thì giai đoạn này đặt trọng tâm vào “bộ máy hoạt động ra sao, phục vụ người dân thế nào”.

Tinh gọn bộ máy không đơn thuần là sáp nhập hay cắt giảm, mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện, gắn với chuyển đổi số, cải cách công vụ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Khi các mốc thời gian, đặc biệt là tháng 6/2026, đang đến gần, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm tiến độ nhưng không làm hình thức, không chạy theo thành tích.

Mục tiêu cuối cùng vẫn là xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch và phục vụ – nơi người dân, doanh nghiệp thực sự cảm nhận được sự thay đổi từ bên trong bộ máy.

Đức Thuận

Nguồn TBNH : https://thoibaonganhang.vn/tinh-gon-bo-may-giam-tang-nac-siet-ky-cuong-day-manh-chuyen-doi-so-178231.html