Tinh gọn để mạnh hơn: Bài học từ thực tiễn

2 giờ trướcBài gốc

Người dân đến thực hiện thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Phan Đình Phùng.

Phương thức quản trị mới, chính quyền gần dân hơn

Việc hợp nhất hai tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn, đồng thời chuyển từ mô hình chính quyền địa phương 3 cấp sang 2 cấp từ ngày 1/7/2025 là một quyết sách mang tính bước ngoặt. Không chỉ mở rộng không gian phát triển với quy mô gần 1,8 triệu dân, diện tích hơn 8.375km2, cải cách này còn đặt ra yêu cầu tái cấu trúc toàn diện hệ thống quản trị địa phương.

Điểm cốt lõi của mô hình mới là bỏ cấp huyện, rút ngắn quy trình xử lý công việc, chuyển từ cơ chế phân tầng sang trực tiếp giữa cấp tỉnh và cấp xã.

Đi cùng với đó là việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, gắn trách nhiệm cụ thể với từng cấp, từng vị trí. Các con số cho thấy quy mô tinh gọn lớn chưa từng có: Số đơn vị hành chính cấp xã giảm từ 280 xuống còn 92.

Ở cấp tỉnh, hệ thống cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh cũng được sắp xếp gọn: Từ 26 cơ quan chuyên môn và 2 tổ chức hành chính khác trước sắp xếp, nay còn 13 cơ quan chuyên môn và 1 tổ chức hành chính khác; số phòng chuyên môn giảm từ 213 xuống còn 89.

Ngay trong giai đoạn đầu vận hành, bộ máy mới đã bảo đảm hoạt động liên tục, không để gián đoạn việc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp. Điều đó cho thấy sự chủ động, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện của tỉnh.

Tuy nhiên, tinh gọn chưa phải là đích đến, mục tiêu xa hơn là nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy - điều đang từng bước được kiểm chứng trong thực tiễn.

Một trong những điểm nổi bật của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là phân quyền mạnh cho cấp cơ sở. Sau khi bỏ cấp huyện, hơn 1.000 nhiệm vụ, thẩm quyền được chuyển giao về cấp xã; đồng thời, hàng nghìn chương trình, dự án đầu tư công được giao trực tiếp cho địa phương tổ chức thực hiện.

Cùng với đó, 92/92 xã, phường đã thành lập trung tâm phục vụ hành chính công, tạo đầu mối thống nhất trong giải quyết thủ tục hành chính. Người dân, doanh nghiệp không còn phải đi lại nhiều cấp, giảm thời gian, chi phí thực hiện các thủ tục.

Thực tế cho thấy, cơ chế mới đã phát huy hiệu quả rõ nét. Ở nhiều địa phương, việc giải quyết công việc được rút ngắn, trách nhiệm được xác định cụ thể, hạn chế tình trạng đùn đẩy, né tránh.

Đồng chí Mai Hải Trung, Chủ tịch UBND phường Quyết Thắng: Cơ chế phân cấp rõ giúp địa phương chủ động hơn trong xử lý các vấn đề phát sinh. Tuy nhiên, điều đó cũng đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải nâng cao năng lực, tinh thần trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu công việc ngày càng cao.

Ở góc độ người dân, những thay đổi cũng được cảm nhận rõ ràng. Ông Nguyễn Văn Cung, 80 tuổi ở tổ dân phố 54, phường Phan Đình Phùng, chia sẻ: Từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, người dân đến Trung tâm phục vụ hành chính công của phường để giải quyết các thủ tục hành chính thuận tiện hơn, giảm bớt phiền hà, tạo tâm lý yên tâm, tin tưởng vào chính quyền hơn.

Nền tảng để bứt phá

Điểm đáng chú ý sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là cải cách hành chính đã bước đầu tạo ra tác động thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Công ty TNHH Đức Cường - doanh nghiệp chuyên sản xuất vật liệu xây dựng trên địa bàn xã Đồng Hỷ, nhận xét: Cảm nhận rõ nhất của chúng tôi là việc tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính về đăng ký kinh doanh, đất đai nhanh hơn. Khi bộ máy được tinh gọn, quy trình được rút ngắn, môi trường đầu tư, kinh doanh được cải thiện rõ rệt…

Nếu tinh gọn bộ máy là điều kiện cần, thì kết quả phát triển kinh tế - xã hội là thước đo quan trọng để kiểm chứng hiệu quả của mô hình mới. Và ở phương diện này, Thái Nguyên đang tạo ra sự bứt phá ngoạn mục. Quý I/2026, tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh đạt 8,55%, xếp 15/34 tỉnh, thành phố trong cả nước và 5/9 tỉnh trung du, miền núi phía Bắc.

Điểm nhấn nổi bật là thu hút đầu tư. Ngay trong quý I, tỉnh cấp mới 7 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 5,413 tỷ USD, cùng 5 lượt dự án tăng vốn thêm 307,04 triệu USD, qua đó vươn lên dẫn đầu cả nước về thu hút FDI.

Cùng với đó, tỉnh quyết định chủ trương đầu tư cho 13 dự án trong nước với tổng vốn hơn 10.661 tỷ đồng. Những con số này có ý nghĩa đặc biệt khi đặt trong bối cảnh Thái Nguyên vừa trải qua một cuộc hợp nhất quy mô lớn. Thông thường, sau sắp xếp bộ máy, giai đoạn đầu dễ phát sinh độ trễ: tổ chức mới cần thời gian ổn định, cán bộ cần thời gian thích nghi, quy trình cần thời gian hoàn thiện. Nhưng Thái Nguyên không chỉ giữ được nhịp vận hành, mà còn tạo được đà tăng trưởng khá cao.

Một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Thái Nguyên cho thấy những kết quả bước đầu tích cực. Bộ máy được tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn; chính quyền gần dân hơn; môi trường đầu tư, kinh doanh được cải thiện; kinh tế - xã hội tiếp tục phát triển.

Dù vẫn còn những khó khăn, thách thức cần tiếp tục tháo gỡ, song những kết quả đạt được đã khẳng định hướng đi đúng của tỉnh trong thực hiện chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.

Trong thời gian tới, việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng đội ngũ, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính sẽ là những yếu tố quan trọng để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phát huy hiệu quả cao hơn.

Tinh gọn bộ máy để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động; từ đó tạo động lực cho phát triển và phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp - đó không chỉ là mục tiêu, mà đang dần trở thành hiện thực trong quá trình đổi mới, phát triển của Thái Nguyên hôm nay.

Mạnh Nghịnh

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/chinh-tri/202605/tinh-gon-de-manh-hon-bai-hoc-tu-thuc-tien-d92531a/