Khi tiềm năng, thế mạnh được phát huy

2 giờ trướcBài gốc

Hồ Ba Bể - “viên ngọc xanh” giữa đại ngàn - không còn là điểm đến đơn lẻ mà trở thành trung tâm trong chuỗi trải nghiệm từ sinh thái đến văn hóa, lịch sử.

Tái cấu trúc không gian phát triển

Trước khi hợp nhất, Thái Nguyên là trung tâm công nghiệp, giáo dục của vùng trung du miền núi phía Bắc, trong khi Bắc Kạn nổi bật về tài nguyên rừng, khoáng sản và du lịch sinh thái. Sự khác biệt ấy khi đặt trong một chỉnh thể thống nhất đã trở thành lợi thế cạnh tranh mới. Sau sáp nhập, tỉnh có diện tích trên 8.300km², dân số gần 1,8 triệu người. Đây không chỉ là sự mở rộng về quy mô, mà là bước tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng liên kết, bổ trợ lẫn nhau.

Ngay sau hợp nhất, tỉnh đã nhanh chóng điều chỉnh quy hoạch theo hướng phân vùng rõ nét. Khu vực phía Nam (Thái Nguyên cũ) tiếp tục giữ vai trò động lực công nghiệp, đô thị; khu vực phía Bắc (Bắc Kạn cũ) tập trung phát triển lâm nghiệp, du lịch sinh thái và kinh tế xanh. Cách tiếp cận này giúp khai thác tối đa lợi thế từng vùng, đồng thời tạo sự cân bằng trong phát triển.

PGS.TS Nguyễn Tiến Long, Trưởng khoa Kinh tế số, Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh (Đại học Thái Nguyên) đánh giá: Sau sáp nhập, tư duy phát triển đã có chuyển biến rõ rệt. Từ cách tiếp cận riêng lẻ, cục bộ, tỉnh Thái Nguyên đã hướng tới quy hoạch tổng thể, phát triển liên kết vùng, tận dụng tốt lợi thế của từng khu vực. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành các chuỗi giá trị mới.

Trong lĩnh vực công nghiệp, nền tảng sẵn có của Thái Nguyên tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu. Các khu công nghiệp như: Yên Bình, Sông Công, Điềm Thụy… duy trì sức hút mạnh mẽ với dòng vốn FDI, nhất là trong lĩnh vực điện tử, công nghệ cao. Không gian phát triển được mở rộng sang địa bàn Bắc Kạn cũ, tạo điều kiện hình thành các khu công nghiệp mới, tận dụng quỹ đất và nguồn lao động dồi dào. Việc khởi công Khu công nghiệp Thanh Bình giai đoạn II, cùng kế hoạch phát triển các khu công nghiệp Chợ Mới 2, Chợ Mới 3, Chợ Mới 4 cho thấy xu hướng dịch chuyển không gian sản xuất, mở rộng chuỗi cung ứng, giảm áp lực cho khu vực trung tâm.

Sau sáp nhập, khu vực phía Nam (Thái Nguyên cũ) tiếp tục được quy hoạch là vùng phát triển công nghiệp trọng điểm của tỉnh. Trong ảnh: Khu công nghiệp Sông Công II, giai đoạn 2 đang được đẩy nhanh tiến độ để đón làn sóng thu hút đầu tư mới vào tỉnh.

Ở lĩnh vực nông lâm nghiệp, khu vực Bắc Kạn cũ trở thành trung tâm phát triển kinh tế rừng, dược liệu và nông sản đặc sản. Các sản phẩm như miến dong, hồng không hạt, gỗ rừng trồng được quy hoạch lại theo hướng sản xuất hàng hóa, gắn với chế biến sâu và xây dựng thương hiệu. Trong khi đó, chè Thái Nguyên tiếp tục khẳng định vị thế, giữ vai trò sản phẩm chủ lực. Sự kết nối giữa hai vùng đã hình thành các chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ, nâng cao giá trị gia tăng, từng bước đưa nông sản địa phương tham gia sâu hơn vào thị trường.

Sau sáp nhập, du lịch là lĩnh vực ghi nhận sự cất cánh rõ nét. Nếu trước đây các điểm đến còn rời rạc, nay đã được kết nối thành những tuyến du lịch liên vùng hấp dẫn. Hồ Ba Bể, “viên ngọc xanh” giữa đại ngàn, không còn là điểm đến đơn lẻ mà trở thành trung tâm trong chuỗi trải nghiệm sinh thái, văn hóa và lịch sử. Chỉ riêng quý I/2026, tỉnh Thái Nguyên đã đón hơn 2,6 triệu lượt khách, doanh thu đạt 3.604 tỷ đồng, tăng trên 30% so với trước sáp nhập. Con số này cho thấy hiệu quả rõ nét của việc mở rộng không gian du lịch.

Cùng với đó, hạ tầng kết nối được ưu tiên đầu tư. Các tuyến giao thông liên vùng được nâng cấp, từng bước rút ngắn khoảng cách giữa trung tâm với vùng sâu, vùng xa. Hạ tầng số cũng được đẩy mạnh, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển và nâng cao hiệu quả quản lý.

Cộng hưởng tiềm năng, kinh tế khởi sắc

Những chuyển biến trong tư duy và tổ chức phát triển đã nhanh chóng thể hiện qua các chỉ số kinh tế - xã hội của tỉnh. Sản xuất công nghiệp tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng chủ lực. Năm 2025, giá trị sản xuất công nghiệp đạt trên 1.058 nghìn tỷ đồng. Ngay trong quý I/2026, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 17,13%, cho thấy đà phục hồi và mở rộng sản xuất mạnh mẽ của doanh nghiệp, đặc biệt là khối FDI trong lĩnh vực điện tử, chế biến, chế tạo. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tiếp theo.

Tỉnh Thái Nguyên tiếp tục duy trì vị thế trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về xuất khẩu. Trong ảnh: Sản xuất hàng may mặc xuất khẩu tại Công ty CP Đầu tư và Thương mại TNG.

Song song với đó, xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng, giúp tỉnh duy trì vị thế trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước. Môi trường đầu tư kinh doanh không ngừng được cải thiện. Toàn tỉnh hiện có trên 15.000 doanh nghiệp, với tổng vốn đăng ký hơn 203.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, trong 4 tháng đầu năm nay, Thái Nguyên thu hút trên 6 tỷ USD vốn FDI mới, đứng đầu cả nước. Kết quả này đến từ lợi thế vị trí, hạ tầng, đồng thời phản ánh sự đổi mới trong tư duy điều hành, cải cách hành chính và sự đồng hành của chính quyền với doanh nghiệp.

Bộ máy sau sáp nhập được tinh gọn, vận hành hiệu quả hơn. Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phát huy rõ vai trò, tăng tính chủ động cho cơ sở, giúp các quyết sách đến gần hơn với thực tiễn. Thủ tục hành chính được đơn giản hóa, thời gian giải quyết rút ngắn, góp phần tạo môi trường đầu tư minh bạch, thông thoáng.

Không chỉ tăng trưởng kinh tế, lĩnh vực xã hội cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Các chính sách an sinh được triển khai đồng bộ; hệ thống y tế, giáo dục được đầu tư nâng cấp. Người dân vùng sâu, vùng xa có điều kiện tiếp cận dịch vụ công tốt hơn. Đặc biệt, công tác giảm nghèo đạt kết quả rõ nét tại các khu vực miền núi trước đây thuộc Bắc Kạn. Tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh, đời sống vật chất và tinh thần của người dân từng bước được nâng lên.

Đồng chí Hoàng Văn Minh, Chủ tịch UBND xã Thượng Minh, cho biết: Sau khi sáp nhập tỉnh và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nguồn lực đầu tư cho địa phương được tập trung hơn, các chương trình hỗ trợ triển khai hiệu quả hơn, người dân thực sự được hưởng lợi.

Có thể thấy, một năm chưa phải quãng thời gian dài, nhưng đủ để nhận rõ những chuyển động tích cực sau khi hợp nhất Thái Nguyên và Bắc Kạn. Từ một quyết sách mang tính chiến lược, quá trình sáp nhập đang từng bước phát huy hiệu quả, tạo ra không gian phát triển rộng lớn hơn, khai thác tốt hơn các tiềm năng, thế mạnh. Khi các nguồn lực được kết nối, khi tư duy phát triển được đổi mới, những tiềm năng từng bị bỏ ngỏ đang dần được đánh thức. Đó là nền tảng để tỉnh bước vào chặng đường phát triển mới nhanh hơn, bền vững hơn và hiệu quả hơn trong tương lai.

Nguyên Ngọc

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/thoi-su-thai-nguyen/202605/khi-tiem-nang-the-manh-duoc-phat-huy-5463745/